Werk is pure hersentraining

Het ritselt op internet van breinwebsites om je hersenen te trainen. Het goede nieuws: onderzoek wijst uit dat je de meeste onderdelen van je hersenen inderdaad kunt trainen. Het slechte nieuws: wie een drukke uitdagende baan heeft boekt relatief weinig winst. Waarom? Kijk dat is dan weer goed nieuws: een uitdagende baan is zelf al uitstekende hersentraining. Wie leuk uitdagend werk doet heeft al behoorlijk getrainde hersenen.

Bij een uitdagende baan gebruik je je hersenen vaak heel afwisselend en intensief. En wat vooral van belang is: je krijgt geen kans om de zwakke schakels in je brein te ontzien. Iedereen heeft van die zwakke schakels: een beperkt werkgeheugen, een gebrekkig ruimtelijk inzicht, een onderontwikkeld rekencentrum, een zwakke aandacht, etcetera.
 Het liefst ontlopen we die zwak functionerende centra en netwerken in ons brein. Wie slecht is in hoofdrekenen slaat bij breintraining de rekenopgaven liefst over. Liever oefenen we waar we al goed in zijn en versterken zo de scheefgroei in onze brein. Maar op kantoor kan dat vaak niet, daar moet je doen wat het werk vraagt.
 
Nog een voordeel is dat werk altijd doorgaat: dag in dag uit, week in week uit. Je moet doorzetten, en ook dat is belangrijk. Onderzoekers van de Universiteit van Hamburg leerden in 2008 een groep mensen jongleren. Na een week vertoonde hun visuele schors al een verdichting van het hersenweefsel. In de weken daarna bleven de deelnemers aan het onderzoek jongleren en bleven hun hersenen zich ontwikkelen, maar het ging wel langzamer. Wie de capaciteit van zijn hersenen echt wil verleggen moet dus doorzetten. Voor je werk doe je dat vanzelf: er moet immers brood op de plank.
 
De meeste hersencellen hebben een heel specifieke functie. Optellen gebeurt bijvoorbeeld door andere hersencellen dan aftrekken. Dus wie snel leert optellen wordt niet veel beter in aftrekken. En wie als een speer leert hoofdrekenen wordt niet beter in onthouden, redeneren of plannen.
 Hersentraining werkt dus heel specifiek. Sommige hersencentra gebruik je wel heel breed. Wie zijn aandacht traint kan vaak ineens een stuk beter presteren. En wie zijn werkgeheugen traint wordt beter in het oplossen van de meest uiteenlopende problemen. In veel beroepen komen deze kernfuncties van onze cognitie behoorlijk aan bod. In een kantoortuin een deadline halen terwijl er om je heen collega’s telefoneren en rondlopen, is een krachttoer voor je aandacht. En logistieke problemen oplossen is gymnastiek voor het werkgeheugen.

Brain fitness: 5 jaar effect!
Op kantoor zit je dus heel goed om je hersenen te ontwikkelen, zeker als je houdt van het werk dat je doet. Wie met passie werkt stimuleert zijn hersenen namelijk nog eens extra door dat er groeifactoren vrijkomen. Dat zijn stoffen die hersencellen prikkelen om meer hersenverbindingen te laten groeien. Vandaar dat mensen die van hun werk houden vaak heel goede professionals worden. 
 Leuk, afwisselend en uitdagend werk is dus uitstekende breintraining. Toch kan het nog beter. Bedrijven zullen in de toekomst waarschijnlijk naast de body fitness ook brain fitness gaan aanbieden. Cognitief psychologen experimenteren reeds met op maat gesneden trainingsprogramma’s waarmee je heel gericht hersenweefsel kunt bijkweken, precies daar waar je hersenen het kunnen gebruiken.

Amerikaanse onderzoekers bewezen vorig jaar bijvoorbeeld dat mensen hun ‘vloeiende intelligentie’ (het oplossen van problemen) kunnen verbeteren door dagelijks twintig minuten te oefenen met een taak die ‘dual-2-back’ heet. Je kunt het programmaatje van internet downloaden (ga naar hartenziel.nl/brein). De vier bij vier velden van het speelbord lichten afwisselend op. Je drukt op een toets van het toetsenbord als een blok voor de tweede keer oplicht. Daarbij geldt dat je alleen de laatste twee blokken moet onthouden.

Iedere keer als er een blok oplicht, hoor je een letter. Je drukt op een andere toets wanneer je dezelfde letter opnieuw hoort. Ook daarbij geldt dat je alleen de laatste twee letters moet onthouden. Je kijkt bij de oefening dus steeds twee stappen terug (vandaar de ‘2’ in de naam). Voor gevorderden is er ook dual-3-backen of zelfs dual-4-backen, maar je zult merken dat je aan dat dual-2-backen al een aardige dobber hebt.

Goed gemikte hersentraining is de moeite dubbel en dwars waard want terwijl het effect van lichaamstraining na twee maanden grotendeels is verdwenen kunnen onderzoekers het effect van een periode intensieve breintraining soms vijf jaar later nog meten.

Mark Mieras is auteur "Ben ik dat? Wat hersenonderzoek vertelt over onszelf". Uitgeverij: Nieuw Amsterdam; ISBN 978 90 468 0599 2; € 19,95.
Het boek is ook te bestellen via de website VKbanen - klik hier

Kijk voor meer informatie over hoe je hersenen werken op www.hartenziel.nl/brein

 
Lees ook de andere afleveringen van Mark Mieras: 

Train je intelligentie (werkgeheugen en aandacht): Een leuke uitdagende baan is uitstekende breintraining, blijkt uit onderzoek. En er is nog meer goed nieuws: intensieve breintraining kan tot vijf jaar lang effect hebben!  

Stress is een brain killer: De jacht op de deadline, de concurrentie om promotie en sociale strubbelingen - stress is heel slecht voor je hersenen. Wat te doen?!

Hoe overleef je de brainstorm: Creativiteit laat zich niet afdwingen, dus is brainstormen met een groep geen goed idee. Maar er zijn wel een aantal tips die je helpen je creativiteit te vergroten.

Foto Wili Hybrid