Bijna dood (2)

Tot nader order althans. Waarmee ik maar wil zeggen dat ik opensta voor nieuwe inzichten, voor zover deze komen uit een geloofwaardige bron en op basis van overtuigende argumenten. Ik zeg dit in alle nederigheid. Ik heb de wijsheid niet in pacht, maar sommige dingen KAN ik gewoonweg niet geloven, ook al zou ik het misschien graag willen. Het onvermogen van de rationalist.

Ondanks mijn rationalistische instelling hebben zaken die verband houden met de scheidslijn tussen leven en dood mij altijd al gefascineerd. Zo ook de bijna-doodervaring (BDE): de gewaarwordingen van mensen die klinisch dood waren en daarna gereanimeerd zijn. De cardioloog Pim van Lommel heeft er een boek over geschreven, ‘Eindeloos bewustzijn’. Van Lommel doet al 20 jaar onderzoek naar het fenomeen BDE. Zijn bevindingen, hieronder kort weergegeven, houden mij intens bezig. De citaten heb ik, met dank, overgenomen uit het interview van Wilma de Rek met Pim van Lommel, zoals gepubliceerd in de Volkskrant van 10 november jl.

Een kwart van de mensen die klinisch dood zijn geweest vertellen min of meer hetzelfde verhaal (driekwart van hen dus niet, maar dit terzijde): er wordt bewustzijn ervaren als de hersenen niet meer functioneren. Ik citeer: “Dat bewustzijn is ongelooflijk helder en bevindt zich in een ruimte waar geen tijd en plaats is; alles is aanwezig, verleden en toekomst. Mensen hebben tijdens een BDE veel meer kennis en inzicht dan ze ooit hebben gehad, ze begrijpen alles, ze zien alle verbanden; ze hebben een absoluut weten en een absoluut inzicht. Dit alles gebeurt, nogmaals, op een moment dat de hersenen niet functioneren. Dat roept de vraag op wat bewustzijn is, en of het bewustzijn wel in de hersenen gelokaliseerd kan zijn”. Van Lommel concludeert, dat het bewustzijn niet aan plaats of materie gebonden is, het is overal.

De hersenen fungeren als een soort radiostation, dat een deel van dat totale bewustzijn opvangt. Na de fysieke dood sterft het lichaam, maar het bewustzijn blijft bestaan. Hiermee past de BDE niet in het materialistische wereldbeeld, dat gebaseerd is op de opvatting dat alles slechts uit stoffelijkheid bestaat. Mijn wereldbeeld, min of meer.

Deze dingen zijn niet nieuw. In feite wordt dit, in verschillende varianten, binnen de talloze soorten religie die er zijn al duizenden jaren zo gezegd. Nieuw is wel, dat het komt van een wetenschapper die zich een pure bèta noemt. Elke vorm van ‘zweverigheid’ is Van Lommel vreemd. Dat plaatst zijn verhaal in een voor mij nieuw, boeiend perspectief. Van Lommel zelf wil niet beweren dat wat hij betoogt als zekerheid beschouwd moet worden. Maar dat er veel meer is tussen hemel en aarde dan wij ooit zullen kunnen weten, dat mogen we mijns inziens wel als een zekerheid beschouwen.

Klik hier voor alle columns van Floris