Canonzucht

Hoe komt dat toch, dat wij denken dat ons land ten onder gaat als wij niet voor elk denkbaar onderwerp een zogeheten canon uit de ladenkast kunnen trekken? Over hoeveel canons beschikken wij inmiddels? Ik ben de tel kwijt.

Een ieder die van enige importantie is, beijvert zich voor de totstandkoming van deze of gene canon. Nog even en het zijn er zoveel, dat er een metacanon moet komen: de canon die beschrijft welke canons wij geacht worden te kennen. Hij is fucking hot, de canon. Ik wil er ook een!

Een canon is een veredelde lijst met de belangrijkste aspecten die op een onderwerp betrekking hebben. De kern van de zaak, de samenvatting van waar het om draait. Anders gezegd: wat iedereen in elk geval van het desbetreffende onderwerp moet weten. Zo is er de Canon van Nederland: de belangrijkste ontwikkelingen en gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis in vijftig onderwerpen, op chronologische volgorde. Zo zijn er ook de canons van bijvoorbeeld Groningen, Amsterdam en, godbetert, Almere, maar ook van de Nederlandse letterkunde en van de Nederlandse film. En natuurlijk de Bètacanon, een initiatief van de Volkskrant. Een lijst van vijftig onderwerpen uit de exacte wetenschappen en de techniek waar iedere Nederlander enige kennis van zou moeten hebben, volgens de auteurs.

Ik heb die Bètacanon eens nader bekeken. Een wonderlijk geheel. De onderwerpen zijn niet allemaal even bèta en ook niet allemaal even relevant, dunkt mij. Akkoord, het is goed de achtergronden te kennen van de WC, de fiets, de telefoon en van seks natuurlijk. (Seks? Exacte wetenschappen? Techniek?) Maar moeten wij ook het een en ander weten van beriberi, entropie, Avogadro en van het standaardmodel?

Ik mis een onderwerp. Als seks in het rijtje thuishoort, dan ook opvoeding. En ziedaar, ik word op mijn wenken bediend! Hij komt eraan, onder leiding van prof. dr. René Diekstra, bekend van radio en teevee. Het is de bedoeling dat in de loop van 2009 een Canon van Opvoeding het levenslicht ziet. Een soort vademecum voor ouders en opvoeders. Het gebeurt allemaal in opdracht van de Haagse wethouder van onderwijs, Jeugd en Sport.
Vooruitlopend op al dit moois is een onderzoek uitgevoerd. Ruim duizend inwoners van Den Haag tussen kregen zestig vragen voorgelegd over de opvoeding en ontwikkeling van kinderen en pubers. Het onderzoek geeft inzicht in wat ouders weten over opvoeding, dus ook in wat ze niet weten. Dat is wel even schrikken. Diekstra vertelt, dat veel ouders er bijvoorbeeld niet van op de hoogte zijn, ‘dat baby’s van een maand al heel stemmingsgevoelig zijn, dat je peuters niet snel verwent, en dat spelen al vanaf een maand na de geboorte belangrijk is’. Nee, dat wist ook ik niet.

Opvoeden is niet simpel een kwestie van intuïtie, aldus Diekstra. Dat wist ik dan weer wel, dat lijkt me een open deur. ‘Ik hoop op een toekomst waarin alle ouders zich moreel verplicht voelen zich goed voor te bereiden op het ouderschap’, zo besluit de professor. Ja, da’s goed, zolang er geen geheven vingertjes aan te pas komen en de eigen verantwoordelijk-heid voorop staat. Ik denk trouwens dat er bij negen van de tien aanstaande vaders en moeders niet zoveel mis is met de wijze waarop zij zich op hun ouderschap voorbereiden.

Toch wil ik hem niet onder ogen krijgen, die Canon van de Opvoeding. Dan mag ik zeker lezen welke fouten ik allemaal gemaakt heb bij het grootbrengen van mijn kinderen. Voor mij komt hij gewoonweg te laat, voor eeuwig te laat…

Floris Blom is vaste website-columnist  bij Hart en Ziel van de Volkskrant.
Elke maandag, woensdag en vrijdag verschijnt een nieuwe column van zijn hand.

Meer van Floris Blom

Doe de persoonlijkheidstest

Ga jij kalm en beheerst door het leven? Doe de Rationaliteitstest

Meer tests op de homepage