De wetten van de aantrekkingskracht

Ruim eenderde van de vrouwen is van mening, dat een kalende man in beginsel net zo aantrekkelijk kan zijn als een man met een flinke bos haar op de kop. Nader beschouwd valt het goede nieuws dus tegen: liefst tweederde van de vrouwen denkt er anders over. Tot welke groep vrouwen mijn echtgenote desgevraagd ook blijkt te behoren...

Wat trekt ons aan, wat stoot ons af in een (potentiële) partner? Welke aan het uiterlijk dan wel het innerlijk gekoppelde factoren spelen hierbij een rol? Begin april start een onderzoek waarbij 600 mannen en vrouwen tussen 25 en 40 jaar kunnen meedoen aan een zogeheten speeddate in het Openluchtmuseum in Arnhem. Hierbij zullen zij worden geobserveerd door Geertjan Overbeek, universitair docent aan de Radboud Universiteit te Nijmegen en gespecialiseerd in onderzoek naar partnerkeuze. Hij hoopt duidelijk te krijgen op grond waarvan mensen beoogde geliefden kiezen of juist afwijzen.

Er zijn verschillende theorieën over partnerkeuze, die Geertjan Overbeek met zijn onderzoek getoetst wil zien. Aan de rol van evolutionaire kenmerken hierbij wordt nauwelijks getwijfeld. Mannen baseren de aantrekkelijkheid van een vrouw vooral op uiterlijke kenmerken die refereren aan vruchtbaarheid. De heup-taille-verhouding bijvoorbeeld. Onbewust leidt de man hieruit de voorspelling af, dat de vrouw veel gezonde kinderen kan krijgen. Ook zouden vrouwen, op dezelfde gronden, mannen beoordelen op hun vermogen om veiligheid en zorg te kunnen bieden aan nakomelingen. Daarbij gaat het vooral om sociaal-economische status en ambities.

Overbeek denkt dat deze evolutionaire theorie maar gedeeltelijk de partnerkeuze verklaart. Een tweede theorie stelt als voorwaarde voor het standhouden van een relatie dat mensen dezelfde stijl hanteren in hun omgang met elkaar. De veronderstelling hierachter is, dat mensen die in hun kinderjaren veilig gehecht zijn meer ‘handigheid’ ontwikkeld hebben. Zij kunnen effectief omgaan met bijvoorbeeld intimiteit en conflicten in een relatie. Zij die ‘onveilig gehecht’ zijn, kunnen dat juist niet. Mensen die verschillend gehecht zijn (de een veilig, de ander onveilig) zouden geen relatie met elkaar in stand kunnen houden. Of zelfs helemaal geen relatie met elkaar beginnen. Overbeek hoopt te kunnen vaststellen of mensen deze aspecten al tijdens hun eerste ontmoetingen doorzien.

Wat hiervan te denken? Het waarom van de partnerkeuze fascineert, dat zeker. Hoe is het mogelijk dat in alle opzichten uiterst onaantrekkelijke mensen toch een partner vinden? Op basis waarvan houdt de relatie tussen twee kemphanen of twee tegenpolen stand? En waarom gaat het na tientallen jaren toch nog fout tussen twee geliefden die voor elkaar geschapen leken te zijn? Prima dat de in mijn ogen weinig voor de hand liggende theorie van de gelijke gehechtheid getoetst wordt. Iedere stap voorwaarts op weg naar meer kennis van de achtergronden van menselijk gedrag juich ik toe. Al was het alleen al omdat voortschrijdend inzicht misschien ooit leidt tot methoden om het menselijk ongeluk te bestrijden. Maar in de maakbaarheid van geluk geloof ik niet, en de liefde kruipt waar hij niet kan gaan. Desalniettemin, of juist daarom, zie ik de uitkomsten van het onderzoek van Geertjan Verbeek met belangstelling tegemoet.

Meer columns van Floris

Doe de persoonlijkheidstest

Doe de gezichtsherkenningstest

Lees hier het artikel over de Megaspeeddatesessie