Geloven of niet?

Over mensen die uit het geloof gestapt zijn schreef Saskia de Kam het artikel ‘Voor altijd de kerk uit’, hier op Hart en Ziel.

Ik werd door het artikel met mijn afkomst geconfronteerd. Ook ik ben namelijk een afvallige. Mijn ouders hebben mij vanuit hun gereformeerde beginselen opgevoed. Elke zondag naar de kerk. Bidden voor en na het eten. Uit de bijbel voorlezen, na de hoofdmaaltijd. Psalmversjes uit het hoofd leren op school. De plaatjes uit de kinderbijbel zijn mij dan ook op het netvlies gebrand. Het was geen zwaar, van diep zondebesef doortrokken geloof dat mij is meegegeven. Maar als je met de paplepel binnenkrijgt dat het leven van een mens in het teken moet staan van het dienen van God en zijn zoon Jezus Christus, dan is dat tot nader order de waarheid. Als zwart-wit denkend jongetje ging ik daar heel ver in: iedereen die niet geloofde was een communist, en communisten gingen na hun dood allemaal linea recta voor eeuwig naar de hel.

Ik verloor mijn geloof aan het begin van mijn puberteit. Ik heb dit als een natuurlijk proces ervaren, niet als een bevrijding. Ik kwam simpelweg tot de slotsom dat ik niets meer binnen de christelijke kerk te zoeken had. Het is mij onmogelijk gebleken te geloven in het verhaal van een almachtige, alwetende en liefhebbende God die zoiets onvolmaakts als onze wereld uit zijn handen laat komen. Met als kroon op het werk een mens die in staat is tot iedere vorm van verderfelijkheid die je je kunt voorstellen. Maar het meest bizarre in het verhaal vind ik dat God zijn ‘enige zoon’ Jezus vanuit de hemel naar de aarde stuurde, die een tijdje als mens leefde en daarna de marteldood moest sterven. Volgens plan, en tot heil en zegen van de gehele mensheid. Niet bepaald een liefhebbende vader, de God der christenen. Zo’n bloeddoordrenkt geloof is niets voor mij. Iedereen heeft het recht dit verhaal te omarmen, het is mijn recht dit niet te behoeven te geloven. Ik KAN het gewoonweg niet geloven.

Ik werd ooit door een christen-familielid erop aangesproken dat juist mensen zoals ik, de verlaters van de christelijke kerk, verantwoordelijk zijn voor de verloedering van de maatschappij. Patsboem! Het gehele niet-christelijke gedeelte van de mensheid in één volzin gediskwalificeerd tot wezens van een lagere morele orde. Akkoord, een groot deel van de christelijke normen en waarden kun je beschouwen als een fundament voor de wijze waarop mensen met elkaar moeten omgaan. Maar we moeten het niet omdraaien, zo help je de dialoog tussen andersdenkenden niet verder. En om die dialoog draait het, meer dan ooit. Aanhangers van welke opvatting dan ook moeten dit als een opdracht zien, als antwoord op de toenemende onverdraagzaamheid. Elkaar niet uit de weg gaan, in contact blijven met elkaar. Het hoofd koel houden, en respectvol communiceren. Wordt het toch nog een soort kerstboodschap, dit stuk…