Goede voornemens en wilskracht

Waar een wil is, is een weg, luidt het cliché. De gezondheidsvoorlichters haken hier graag op in. We moeten meer bewegen, stoppen met roken, matig zijn met alcohol, gezond eten en voldoende ontspannen. Veel van deze regels komen in de goede voornemens terecht, maar als het jaar pas een paar dagen oud is, merken we al hoe moeilijk het is ze in de praktijk te brengen.

Een van de problemen daarbij is dat we de wilskracht niet voldoende naar waarde schatten. Het is een kostbaar kapitaal dat je door training misschien wel iets kunt vergroten, maar waarvan je altijd zo weinig hebt dat je er zuinig op zou moeten zijn. Je moet het dus niet verspelen aan ondoordachte voornemens. Dit blijkt onder meer uit een beroemd experiment waarbij de deelnemers de keuze kregen tussen een radijsje en chocola en daarna een onoplosbare puzzel moesten maken. Wie zich heeft ingespannen om van de chocola af te blijven en genoegen neemt met een radijsje, blijkt daarna minder volhardend aan de puzzel te werken.

De wil is een spier die snel verzuurt. Bovendien is het niet voor niets dat je je niet aan de gezonde leefregels houdt. Iedereen weet dat zondigen op de lange termijn slecht voor je is, maar op de korte termijn schenkt het bevrediging. Stoïcijns alle lusten negeren en op een houtje bijten, maakt je chagrijnig. En niets maak gebeurtenissen op de lange termijn zo onbeduidend als een slecht humeur. Weg voornemen.

De kunst van het goede voornemen is te komen tot een zo concreet mogelijk plan, dat een zo gering mogelijk beroep doet op je wilskracht. Elke kroeg kan het drankgebruik al terugbrengen door kleinere tafels neer te zetten, zodat de bezoekers hun glazen niet zo gemakkelijk kwijt kunnen. Evenzo is het gemakkelijker om minder te snoepen als je ervoor zorgt dat er gewoon niets in huis is, behalve het fruit dat je echt lekker vindt. Dan hoef je je de hele avond op de bank niet in te houden en kom je toch aan je trekken. Goede voornemens doen geen groot beroep op je wilskracht, maar zijn zo slim gekozen dat ze ook op de korte termijn leuk genoeg zijn om uit te voeren.

Heb jij goede voornemens voor 2008? En lukt het tot nu toe om je eraan te houden?

 Ad Bergsma is psycholoog en verbonden aan Hart en Ziel van de Volkskrant