Het geheim van je brein

Doe nu de quiz Hoe goed ken jij je brein?

De mens heeft zijn brein altijd graag vergeleken met de nieuwste technische snufjes. Stoommachines, schakelborden in een telefooncentrale, katapulten, en sinds het begin van het computertijdperk worden de hersenen gezien als supercomputer, waarin de hersencellen de hardware zijn en levenservaring de software. Het brein is een geoliede computer, die razendsnel en efficiënt input van binnen en buiten het lichaam verwerkt.

In werkelijkheid opereren de hersenen eerder als een druk Chinees restaurant, staat in Het geheim van je brein. Mensen draven schijnbaar doelloos door een stampvolle, chaotische ruimte, maar uiteindelijk komt alles redelijk op zijn pootjes terecht.

De Amerikanen Sam Wang en Sandra Aamodt nemen meer breinmythes onder handen. Nee, het is niet zo dat we maar 10 procent van onze hersenen gebruiken, en nee, blinden hebben geen beter gehoor. En wie nog steeds gelooft dat baby's slimmer worden van klassieke muziek (In de Amerikaanse staat Florida is het spelen van klassieke muziek verplicht op kinderdagverblijven), wordt door Wang en Aamodt voor eens en altijd uit de droom geholpen. Wilt u een slim kind? Laat ze dan geen muziek luisteren, maar muziek maken. Daar krijgen ze een beter ruimtelijk inzicht van. Wie zich liever niet laat vergasten op piepende viooluurtjes en enthousiast saxofoongetoeter, kan zijn kind ook achter de computer zetten: een uur per dag vijanden afschieten in een actiegame verhoogt de concentratie binnen tien dagen.

Wang en Aamodt zijn niet de eerste de besten. Wang is hoogleraar neurowetenschap en moleculaire biologie aan Princeton University, Aamodt is neurowetenschapper en hoofdredacteur van het blad Nature Neuroscience. Met Het geheim van je brein hebben ze de moedige poging gedaan om naast de zogenaamde funfacts (waarom muizen niet van cola light houden en je jezelf slecht kunt kietelen) de lezer ook mee te nemen in de ingewikkelde wereld van de neurotransmitters, synapsen en actiepotentialen. Het is geen eenvoudige opdracht om te onthouden waar de amygdala ook alweer voor dient, en hoe je in vredesnaam het woord prosencephalon uitspreekt.

Gelukkig is er een verklarende woordenlijst, waardoor een ieder die dieper wil gaan dan de geloofwaardigheid van een film als A Beautiful Mind zich kan vastbijten in zijn eigen brein. Wang en Aamodt nemen je mee van de ontwikkelende hersenen van het kind naar het krimpende brein van de Alzheimerpatiënt. Er wordt uitgelegd wat autisme is en hoe het geheugen werkt, hoe we slapen en wat meditatie met ons doet. Recent onderzoek is zoveel mogelijk meegenomen, wat verrassende nieuwtjes oplevert als de mogelijkheid van een vaccin tegen cocaïnegebruik.

Het geheim van je brein is met recht een breinbreker te noemen. Niet iets om in een ruk uit te lezen, maar wel een boek dat je pakt als je eigen hoofd je weer eens voor raadselen stelt. Een praktische tip van de auteurs: drink er een goed glas rode wijn bij. Dat is net als bewegen een probaat middel tegen dementie en beroerten. En nee, in tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt: matig alcoholgebruik doodt geen hersencellen. Proost.

Doe nu de quiz Hoe goed ken jij je brein?

Het geheim van je brein
Dr. Sandra Aamodt en dr. Sam Wang
Kosmos: 320 pagina’s; €22,50
09789021527581

Jorien de Lege is verslaggever bij Hart en Ziel van de Volkskrant.

Foto: Mikey G. Ottawa

Meer van  Jorien de Lege

Doe de persoonlijkheidstest

Of de Grote Psychologie van de Koude Grond Quiz

Meer tests op de homepage