Indische familiebanden

Natuurlijk was het een grote Indische reünie afgelopen zondagavond, bij de voorstelling Ver van familie van Marion Bloem, op het Filmfestival in Utrecht. Lekker zwaaien en roepen in de zaal, want we/ze waren onder elkaar. Een beetje gezellige soesah, maar zonder poeha. Ook La Bloem, bekend van society-achtige foto’s in ‘de bladen’ - en altijd in alle eenvoud de mooiste – was hier een heel gewoon Indisch meisje. Ouder, maar nog steeds, in haar korte optreden, een meisje. “Want dat leer je toch, om een meisje te blijven’, zei mijn schoonzus achteraf.

Mooie beelden, fijne muziek, veel sfeer, goed acteerwerk. In de film zoekt een Indische kleindochter, een heel sterk spelende Terence Schreurs (‘Barbie’) die in de Indische diaspora in de VS is terechtgekomen, haar op sterven liggende grootmoeder in Nederland op. In de rol als ‘oma Em’ lijkt zangeres-op-haar-retour Anneke Grönloh zich te revancheren als getalenteerde actrice. We zien veel familieband en familieverwikkelingen. ’Zo rommelig ging het bij ons thuis niet toe', zei mijn schoonmoeder, maar veel dingen herkennen, dat deed ze wel. Zoals elke blanda die een Indische familie kent dat ook zal doen.

Dat Bloem juist met een film als deze komt, tekent de situatie: de historische unieke generatie ‘indo’s’, daar geboren, hier verder geleefd, staat op het punt te verdwijnen om op te gaan in de geschiedenis. De nazaten blijven zitten met de van hun oorspronkelijke omgeving losgezongen geuren en kleuren, gewoonten en gedragingen. Deze film biedt wat dat betreft houvast, een spiegelbeeld: zo ongeveer zijn wij. Dat familie belangrijk is voor een door de geschiedenis verdeelde en verstrooide bevolkingsgroep is begrijpelijk en wordt mooi verbeeld door de boomstronken waarvan een kunstenares, in de film, een tastbare stamboom maakt.

Voor een blanda blijft veel onbegrijpelijk. Waarom altijd al dat eten en samenzijn, waarom zo veel bijnamen als Pop en Poelie, en ‘gewone’ namen Buddy en Barbie? Maar deze film is ook helemaal niet voor Hollanders bedoeld, maar voor Indo’s. Mijn schoonzus zei na afloop van de film: 'In plaats van ontheemd zijn, voelt het voor het eerst dat ik ergens vandaan kom.’ Herkenning en erkenning, dat bood deze filmfamilie haar.

Als een film dat voor iemand betekent, dan is dat al genoeg - en verder lijkt het me een groot compliment aan Bloem. Ze heeft niet alleen onindisch opening van zaken gegeven in haar boek Geen gewoon Indisch meisje, ze heeft nu ook een monumentje, een houvast gecreëerd voor nieuwe generaties nazaten.

Mirjam Schöttelndreier is verslaggever en columnist bij Hart en Ziel van de Volkskrant.

Meer van  Mirjam Schöttelndreier

Doe ook de persoonlijkheidstest

Of de Grote Psychologie van de Koude Grond Quiz

Nog meer tests op de homepage