Bij de psycholoog: Juf

Mijn twee oudste kinderen zijn Marjolijn-kinderen. Net als honderden (duizenden?) kinderen die sinds de jaren zestig van de vorige eeuw door Juf Marjolijn zijn aangeraakt. 'Aan geraakt' is een beter woord dan opgevoed, want Marjolijn koestert een stevig wantrouwen tegen opvoedkunde. Dat werd me al snel duidelijk. Als studerende papa pikte ik wat colleges ontwikkelingspsychologie mee. Dat ging over socio-emotionele groei, over de smalle scheidslijn tussen gezonde en pathologische ontwikkeling van de persoonlijkheid, over 'gedragsregulatie' en het aanleren van normen.

'Tjeetje, wat een onzin', zei Marjolijn uit de grond van haar hart, als ik met haar over deze belangrijke zaken sprak. 'Gelukkig ben ik daar te dom voor.'

Dom? Theorie wint het nooit van praktijk, zeker niet bij Juf Marjolijn. De theorie zat haar wel op de huid, in de gedaante van de Commissie Jeugdwelzijn, waar Marjolijn op gezette tijden werd ontboden om te horen wat ze allemaal verkeerd deed. Zij, die verdomme de eerste speelzaal van de stad was begonnen! Haar groep was te groot, ze besteedde onvoldoende aandacht aan 'moeilijke kinderen' en ze moest erop toezien dat ouders 's morgens precies één kopje koffie dronken, anders raakte het programma voor de kinderen in de war. Na zo'n bijeenkomst met de Commissie moesten wij ouders Marjolijn troosten en ja, helaas, dan namen we weleens een derde kopje.

En ja: de groep kinderen was groot, om niet te zeggen chaotisch en heerlijk levendig groot. Marjolijn kon het niet over haar hart verkrijgen om kinderen van aardige ouders te weigeren. Ook waren er altijd kinderen die allang naar de grote school moesten, maar die liever nog even bij Juffie bleven. En ja: voor 'moeilijke kinderen' had Marjolijn geen aandacht, want moeilijke kinderen bestaan niet, alleen lieve. Zij had aandacht voor iedereen: met een kind op schoot, in gesprek met de ouders, kon zij tegelijkertijd een ruzie in de poppenhoek beslechten en twee kindertjes uitleggen hoe je een bloem tekent. Marjolijn kon ook voortreffelijk onpedagogisch en inconsequent zijn. Haar lievelingen trok zij ongegeneerd voor. Soms was ze autoritair, dan weer liet zij het allemaal gaan, al naargelang haar pet stond. Zij leek net een echt mens - tot afgrijzen van de Commissie.

Maar de kinderen floreerden. Juf Marjolijn knuffelde hen of hield ze uren vast. Ze was niet overdreven voorzichtig met de kwetsbare kinderziel. En vooral: zij behandelde de kinderen met respect. Ze legde uit waarom ze iets deed en luisterde als een kindje iets vertelde. Deze zaken vond ik niet terug in mijn boeken. Na een maand Marjolijn heb ik mijn colleges eraan gegeven. Onzin.

Wat nu? Marjolijn is weg! Voor de kinderen die komen is alle hoop verloren. Alhoewel: de Marjolijn-kinderen, waarvan de oudsten inmiddels Marjolijn-mensen zijn geworden, nemen de fakkel over. Zij verspreiden het Marjolijn-zijn in de hoogste en de laagste, de sjieke en de sjofele kringen. Zij leve hoog!