Mea Vulva

De vrijheid van meningsuiting heeft een aantal broertjes en zusjes. Eén van hen is het recht van de kunstenaar om zich op ongebonden wijze te uiten in zijn kunst. Met de regelmaat van de klok wordt ook die vrijheid ter discussie gesteld. Zo komt binnenkort de expositie Mea Vulva, die de oer-Hollandse ondertitel Mooi Kut draagt, naar Nieuwegein. De plaatselijke afdeling van de SGP is misnoegd en zij heeft heftig geprotesteerd: men wil dit binnen de gemeentegrenzen niet tolereren.

Mea Vulva is een reizende tentoonstelling, met als onderwerp: het vrouwelijk geslachtsorgaan. Dertig beeldend kunstenaars uit Nederland en België tonen met hun werk ‘op zeer uiteenlopende wijze’ hun visie op de edele delen der vrouw. Het is, naar eigen zeggen, bedoeld als protest tegen meisjesbesnijdenissen en schaamlipcorrecties en andere vormen van verminking. Beschamende uitwassen van fundamentalistisch geloof of modeverschijnselen, gevoed door in de media aan ons opgedrongen ideaalbeelden.

Tussen haken, ik moet de lezer eerlijk bekennen dat ik eigenlijk niet precies wist wat dat was, de vulva. Kwestie van klok en klepel. Ik heb mij door Wikipedia nog eens laten voorlichten en voorwaar, het liegt er niet om. De vulva is het uitwendige deel van het vrouwelijke geslachtsorgaan, wist u dat meneer? Dieper op deze materie ingaan voert hier te ver. Wat mij wel van het hart moet, is dat het geslachtelijke systeem der vrouw verfijnd en ingenieus oogt. Vergeleken hiermee is het bij mannen armoe troef. Een pielemuis en twee knikkertjes, daar moeten wij het mee doen.

Een van de kunstenaars formuleert het als volgt: ‘Wij tonen alle facetten van het vrouwelijke geslachtsorgaan, met als doel een respectvol beeld van de vagina neer te zetten als tegenhanger van de vergaarbak aan pornografie die vooral de jeugd nu bijna continu onder ogen krijgt’. Zie je wel: de kunstenaars bedoelen het juist goed! Job Hoegee, voor de SGP lid van de gemeenteraad in Nieuwegein, spreekt echter van een schande. Ook in het noorden van het land is er vanuit de christelijke gemeenschap ophef geweest over Mea Vulva. De argumenten van de tegenstanders zijn echter gewichtloos. Job Hoegee komt niet verder dan: ‘De morele zedeloosheid viert weer hoogtij. Moet dit nu echt?’ Zijn fractie heeft vragen gesteld aan het college van B en W in Nieuwegein. De ChristenUnie heeft verklaard de SGP-actie tegen de tentoonstelling te steunen.

Bij wat ik van de kunstwerken gezien heb, draait het beslist niet om perversiteit of pornografie. Sterker nog, de lust verging mij enigszins. Ik betwijfel of de betrokken kunstenaars hun statement overtuigend voor het voetlicht gebracht hebben, maar de tentoonstelling wekt allerminst de indruk dat zij platweg bedoeld is om te choqueren. Men belicht simpelweg een belangrijk onderdeel van het menselijk, i.c. vrouwelijk lichaam. Vertel me Job, wat is daar op tegen?

De heer Hoegee vierde vorig jaar zijn vijftigjarig jubileum als raadslid in Nieuwegein. Hij heeft in al die jaren Nederland gestaag zien veranderen. Waar Nieuwegein is verrezen als satellietstad van Utrecht, lagen de plattelandsdorpen Vreeswijk en Jutphaas destijds rustig te slapen. Nee, in 1958 had je dat niet, zulke kut-tentoonstellingen.

En of de kunstenaars er werkelijk in geslaagd zijn een respectvol beeld te schetsen van de vulva met alles d’r op en d’r an laat ik in het midden. De geheime opening van de vrouw als handdoekenklem of als schemerlamp, dat soort dingen komt de bezoeker tegen. Humor? Zou kunnen. Fraai of niet, het is zoals het is. Vrijheid van meningsuiting betekent ook dat de SGP en de ChristenUnie ervan mogen vinden wat zij willen. Afkeuren mag, beknotten niet. De hemel sta ons bij, als een expositie zoals Mea Vulva haar deuren zou moeten sluiten.

Floris Blom is vaste website-columnist  bij Hart en Ziel van de Volkskrant.
Elke maandag, woensdag en vrijdag verschijnt een nieuwe column van zijn hand.

Meer van Floris Blom

Doe de persoonlijkheidstest

Ga jij kalm en beheerst door het leven? Doe de Rationaliteitstest

Meer tests op de homepage