Susan Smit deed 'm...

Doe hier de rationaliteitstest

Schrijfster en literair recensent Susan Smit, auteur van boeken als De zweefmolen en Letterhonger, is het volledig oneens met het idee dat er voor alles een begrijpelijke verklaring is, en vindt ook niet van zichzelf dat ze zich laat leiden door logische redeneringen. Smit scoort dan ook laag op de korte Rationaliteittest die op de website van Hart en Ziel gedaan kan worden. Zondagavond 19 oktober bespreekt Mieke van der Weij de testresultaten in het gelijknamige televisieprogramma van de NCRV, in een uitzending over intuïtie, gids of valkuil.

De uitslag van de test verbaast Smit niet. Zij is juist tevreden over de ontwikkeling die ze heeft doorgemaakt als persoon om tot deze uitslag te komen. Als meisje deed ze alles intuïtief, maar dankzij opleiding en werk in de journalistiek was haar ratio als twintiger te dominant geworden. ‘Ik ben van nature een dromer en een denker, maar op een gegeven moment nam het denken een te grote plek in beslag.’

Smit beschrijft dat ze zichzelf geleerd heeft weer naar haar intuïtie te gaan luisteren, zoals je door aan de tuningknop van een radio te draaien een zender uit de lucht kan toveren. ‘Mijn intuïtie geeft mij vaak onmiddellijk in of ik iets wel of niet moet doen. Het voelt als een extra zintuig dat niet gevoed wordt door kennis of zintuiglijke prikkels. Het is een kalm innerlijk weten, dat me eigenlijk bij het nemen van beslissingen nooit in de steek laat.’

Toch ergert Smit zich zeer aan mensen die zeggen dat ze dingen doen omdat hun gevoel dat nu eenmaal ingeeft. ‘In de eerste plaats vind ik het heel belangrijk om onderscheid te maken tussen je intuïtie en je emoties. Je kan heel erg verliefd op iemand zijn en je gevoel kan je dan aansporen om het allermooiste in iemand te zien, maar ondertussen kan je intuïtie je influisteren dat er iets niet klopt.’
Het is dan belangrijk niet te verdwalen in een wirwar van wensen en angsten, maar naar het onmiddellijke innerlijk weten te luisteren.

Bovendien vindt Smit dat je je niet eenzijdig mag beroepen op je intuïtie of gevoel, omdat je daarmee je verstand te kort doet. Ook dit vermogen zou je zo goed mogelijk moeten gebruiken. Smit: ‘Mijn punt is eigenlijk dat je het met alleen je verstand niet redt. Als je bij het maken van een keuze gaat redeneren, dan kun je meestal zowel voor als tegen een beslissing valide argumenten bedenken. Ik kies daarom intuïtief, maar gebruik mijn verstand om tot een verklaring te komen waarom ik iets heb gedaan.’

Ad Bergsma is psycholoog, auteur van diverse boeken en vaste adviseur en columnist bij Hart en Ziel van de Volkskrant

Er zijn nog meer testen beschikbaar die kosteloos zijn te maken. Bijvoorbeeld een persoonlijkheidstest, maar ook tests die je sterke kanten, bevlogenheid, levenskunst, onzekerheid en strijdlust meten. De tests zijn veelal samengesteld door universiteiten.