Vrouwen zien meteen of een lekker ding ook een fijne vader is

En zelfs blijken ze te kunnen inschatten of hun potentiële partner van kinderen houdt of niet. Dat lezen ze, in niet meer dan een oogopslag, in het gezicht van de man.

Deze laatste toevoeging aan alle wonderlijke vermogens van de huwbare vrouw moeten wij toevoegen op gezag van een Amerikaans team geleerden onder leiding van de psycholoog James Roney. In de Proceedings of the Royal Society B doen zij verslag van hun onderzoek: 'Deze resultaten wijzen erop dat vrouwen afgaan op kenmerken in het gezicht van mannen om zijn hormoonconcentraties en genegenheid voor kinderen te bespeuren, en dat vrouwen de waarneming van deze kenmerken gebruiken om zich een oordeel over de aantrekkelijkheid van partners te vormen.'

De media tuimelden weer over elkaar heen om het grote nieuws te brengen. 'Vrouwen voelen de kwaliteit in een man', aldus de BBC. 'Gezicht verraadt kinderliefde mannen', meldde Der Spiegel, en het gezaghebbende weekblad The Economist kwam niet veel verder dan een kraaiend 'Oochy woochy coochy coo'.

In hun inleiding stellen de auteurs zich in de traditie van de evolutionaire psychologie — het jongere zusje van de sociobiologie. Vrouwen, zeggen zij, willen niet alleen een man die voor goed nageslacht kan zorgen, maar ook een man die vervolgens voor dat goede nageslacht wil zorgen — hij moet niet alleen fit, maar ook zorgzaam zijn.

Dus, is de volgende stap in de argumentatie, vrouwen die goed waren in het schatten van die eigenschappen, hebben meer kans op goed nageslacht en allengs heeft de evolutie dat soort vrouwen bevoordeeld. Vrouwen zien aan het gezicht van mannen hoe mannelijk ze zijn — vierkante kaken duiden op veel testosteron, en veel testosteron duidt op overlevingskracht.

En hoe schat een vrouw de zorgzaamheid?

Dat gat wilde James Roney vullen. Ook dat ziet een vrouw aan het gezicht van een man, wil hij ons doen geloven — zelfs aan een neutrale foto van een man.

Om dat te bewijzen verzamelde hij in Chicago 51 mannelijke studenten van rond de twintig. Vijf waren homo en nog zeven wilden niet op de foto, zodat er 39 overbleven. Deze mannen stonden wat speeksel af om hun testosteron te meten, en hun kinderliefde werd gemeten door ze tien keer van twee foto's, een met volwassenen en een met baby's, te laten zeggen welke ze leuker vonden. En ze moesten dus op de foto.

De andere helft van de wereldbevolking werd vertegenwoordigd door 29 Californische studentes van rond de achttien. In ruil voor studiepunten moesten ze zeggen hoe 'mannelijk', 'aantrekkelijk' en 'aardig' ze de man op de foto vonden, en of hij van kinderen hield.

De ongetwijfeld weloverwogen antwoorden van de bakvissen werden vervolgens uitgebreid door de statistische molen gehaald. Helaas blijft daarbij, ondanks alle opgevoerde r's en t's en p's, onduidelijk hoe groot het effect nu eigenlijk is — de gemiddelde score van de meisjes op geschatte kinderliefde was uiteindelijk wel 'significant gecorreleerd' met de gemiddelde score van de mannen op de foto-test, maar hoe exact de schattingen van de studentes precies waren, blijft goed verborgen.

Bovendien blijkt, even goed verborgen in het artikel, dat de meisjes in wezen niet de kinderliefde van de foto's lazen, maar vooral een 'positieve gezichtsuitdrukking'. Het waren de mannen die vriendelijk keken die als betere vaders werden ingeschat. En welke mannen keken vriendelijker? De mannen die, voordat ze de test deden, in het kader van een andere proef vooraf even met een vrouwelijke experimentator hadden gesproken. Blootstelling aan een vrouw (in plaats van vijf minuten wachten in een kamer) leidde tot een vriendelijker uitdrukking bij de mannen, en dat interpreteerden de 29 studentes uit Californië kennelijk als belangstelling voor kinderen.

En dat interpreteerden de onderzoekers weer als bewijs dat vrouwen aan het gezicht kunnen zien of mannen liefhebbende vaders voor hun kinderen zullen worden. Oochy woochy coochy coo.

Editor: J. R. Roney e.a.: Readings men's faces: women's mate attractiveness judgments track men's testo-sterone and interest in infants.