Pret dagboek

Dat is toch wel bijzonder. Dat ik steeds merk dat na iets wat een tegenslag heet, of iets heel moeilijks of vervelends, dat dan na een paar dagen van stevig(er) verdriet er ook weer zonnige momenten zijn.

Alsof als het goed gaat, dat dan alleen de zon schijnt in je gemoed en als het slecht gaat er meer regen bij komt. Maar in weertermen is het dan meestal eerder wisselvallig dan louter regen. Die zon zit er toch ook tussen. De ene dag meer, de andere dag minder, maar hij is er wel.

Misschien is morgen weer een wisselvalligere dag, of regenachtig, maar vandaag is het tamelijk zonnig in het gemoed. Ook meer gevoel dat het wel goedkomt.

En wat ook opvalt: het meeste verdriet komt van verwachtingen die niet haalbaar blijken. Zoals een volledig huis.

Wel beetje gek aangezien ik ruim boven modaal verdien, maar dat toont waarschijnlijk ook de scheefgroei in de huizenprijzen. As ik al nauwelijks meer woningen kan vinden, wie dan nog wel? Maar dit terzijde.

Verwachtingen die niet haalbaar blijken dus, dat zijn fuckers nu. En angstgedachten, die ook. Maar er gebeuren ook wel mooie dingen, nog steeds.

Verder kom ik er wel achter dat het weleens een gruwelijk klein ding kan zijn dat het verschil maakt tussen goede omgang en slechte omgang. We gaan nu erg prettig met elkaar om. Gek gezien de beslissing, maar het is zo. Het is wel een onoverkomelijk ding, aangezien het niet bij mij ligt en zij er niets aan zal gaan doen. Maar als dit ding weg zou vallen zou het zomaar WEL kunnen werken, dit huwelijk. Ik ken de feiten, het zal niet verdwijnen, maar het is wel bijzonder te ervaren dat ik -als ik heel eerlijk ben- niet met volle overtuiging kan zeggen dat het onmogelijk kan werken tussen ons. Of nog eerlijker: dat ik denk dat het met een kleine verschuiving best weleens behoorlijk goed zou kunnen werken tussen ons.

Maar goed, het doet er niet meer toe en de grootte is vanuit mijn perspectief klein. Vanuit dat van mijn vrouw is het te groot en daarmee houdt het gewoon op. Ook voor mij, vanuit mij.

Aardig, wat poldermodel zei. Het is over de gehele linie dezer dagen (nog geen week na de beslissing, he, dus ook nog erg vers) inderdaad minder "up" dan anders. Maar toch voel ik verzet tegen dat het minder prettig zal zijn. Gek, want het is waar, maar... alsof ik er niet aan wil. Verzet op acceptatie misschien? Toch? Tot nu toe heb ik het toegelaten, alleen gisteren wilde ik het niet zo.

Deels ook met de kinderen te maken. Wat is wijsheid? Feit is dat we tot het huis verkocht is weinig zekerheid hebben. Volgens de boekjes moet je dat juist zoveel mogelijk geven en wachten met vertellen tot we veel zekerheid kunnen geven.

Maar ja, de boekjes zijn leuk en aardig, maar onderaan de streep is het leven niet zeker. Dat willen we allemaal wel graag en we doen er ook vanalles voor om dat te creëren, maar feit is dat het dat niet is. En wat is dan een betere opvoeding? Eentje gericht op louter zekerheden krijgen of eentje gericht op omgaan met onzekerheden in het leven? Ik zou zeggen: eentje die leert omgaan met onzekerheden EN die aanreikt hoe je enige beheersing van onzekerheden krijgt. Met het besef dat 100% zekerheid niet bestaat.

Dus wat is wijsheid: weken wachten tot je zekerheid hebt op een aantal punten, of vertellen wat je nu weet en wat je niet weet en ze leren ermee om te gaan. Al was het maar omdat ze dan real-life zien hoe wij ermee omgaan? De worstelingen en de vorderingen.

Denk dat daar Petje een goed punt had: als je maar vertrouwt dat het goedkomt.

Waar gaat het om: 100% zekerheid of 100% vertrouwen. Als ik één van de twee moest kiezen dan liever vertrouwen. Omdat je daar meer mee kan dan met zekerheid. En meer beleeft. Maar het is ook een vorm van onzekerheidsbestrijding natuurlijk, I know...

Wat voor mij werkt is als ik een doel heb en vordering zie. En accepteer dat ik nu nog niet alles in de hand heb. Oeps. Da's een freudiaanse "nog niet" alles in de hand hebben. Ik heb niet alles in de hand, maar maak wel keuzes en vorderingen.

Maar blijft: vertrouwen, als we ze dat kunnen voorleven, zou dan zekerheid minder relevant zijn. Of beter: vertrouwen en groeiende zekerheid over de keuzes die we maken, zou dan "veel zekerheid geven" niet minder belangrijk worden? Want zo te zien zijn papa en mama wel rustig onder wat er gebeurt?

In ieder geval hoeven we dan niets meer te verhullen en ik geloof eigenlijk wel dat die vrijheid voor mij heel belangrijk is. Vrijheid om open te zijn.

Ik ga het maar eens gewoon omdraaien. Niet denken: dit luistert ZO nauw, ik MOET het goed doen met ze. Andersom. Het is ook een kans om meer band met ze op te bouwen en ze te helpen. Nu is het moment dat ze me echt nodig hebben en in de afgelopen jaren heb ik veel bagage opgedaan om dat in te vullen. Ik geloof dat ik er eigenlijk best wel klaar voor ben; ik kan ze helpen. Afstemmen op ze, volle aandacht geven als ze dat nodig hebben. En daar ben ik allemachtig goed in.

Het gedoe met de kinderen is waar ik het meest tegenop zie. De mededeling, hoe doe je het goed, wat moeten we zeker niet doen. Hoe erg gaat het ze raken.

Dat is de ene kant.

De andere kant is die welke Petje belicht: we redden het wel. Ik ga ze steunen waar ik kan. Dat is vermoedelijk op veel terreinen en ik merk dat ik naast verdriet dat soms dieper is dan ik had verwacht, ook in staat ben ze te helpen. Bijvoorbeeld op de momenten dat het voor hun moeder even niet lukt rust te bewaren. Dan vang ik het op. Een situatie die in menig goed huwelijk thuishoort en ergens vind ik het wel humor dat we die situatie nu bereiken nadat we besloten hebben dat ons huwelijk geen toekomst heeft.

Verder gaat het op en af. Nog veel af, maar ook steeds meer op. Veel af komt als ik aan mijn zoon denk, dan zie ik voor me hoe hij zijn voetbalteam informeert en dat dot me verdriet. De mindere kant van creatief zijn is dat ik dingen nogal levendig kan verbeelden in mijn hoofd. Tranen bij het ventje, etc. Ook herinneringen aan het eindigen van mijn grote liefde (20 jaar geleden), hoe toen elke lust om wedstrijden te spelen (welke sport dan ook) verdween; een gewenste uitlaatklep verdween zomaar ineens. Dat zou mijn zoon ook kunnen gebeuren, dat-ie effe niet zo'n zin heeft om flink te voetballen.

Al met al moet ik er op zulke momenten maar vanuit gaan dat de werkelijkheid in de praktijk vaak meevalt. En dat ik de realiteit meestal makkelijker te handelen vind dan de spookbeelden die ik me er vooraf van maak. Zelfs als mijn worst nightmare uitkomt. Is tijdens sollicitatie naar deze baan bijvoorbeeld al meermalen gebleken. I managed anyhow. Ja, dat is een goeie, die houd ik erbij voor mezelf.

Wel slecht geslapen vannacht. Rond twee uur wakker en toen gedachten over de verdeling van de ouder-tijd en daar zag ik meer hobbels dan ik verwacht had. Geen sinecure. Een begin van een oplossing zag ik na verloop van tijd, maar daarna woelend wakker gebleven, misschien met af en toe een momentje slaap. Dat merk ik vandaag.

Vanochtend gesprek bij de bank. Was al gepland om te kijken in welke categorie we een nieuw huis zouden kunnen zoeken (wat is haalbaar). Werd nu een iets ander gesprek, maar wel goed.

Mijn vrouw zei op enig moment dat ze vond dat ik er heel redelijk in zat en dat dat fijn was. Het verbaasde me, omdat ik mezelf zo zie. En dus het volledig logisch vond dat ik er zo in zou zitten. Maar zij heeft of had kennelijk daar minder vertrouwen in.

Ik was verrast en toch ook niet. Omdat het de essentie van ons huwelijk en de misverstanden daarin toont. Je kunt me zien als een vervelende vent met ook goede kanten, of als een goede vent met vervelende trekjes. Het laat zich raden wie wat dacht.

Ik vind het fijn, erg fijn dat de nuance nu meer gezien is. En het toont me ook dat ik kennelijk zelf nog steeds graag wil(de?) dat zij me zou gaan zien zoals ik werkelijk ben. Erkenning dus, van het goede joch dat ik ben met ook naardere dingen. Dat was óók een thema dit weekend, onderdeel van het verdriet. Dat die erkenning dus niet zou komen. Ratio wist het, maar emotie hoorde het niet, voelde het niet. Ik probeerde mezelf het te geven, die erkenning, maar het gevoel bleef.

Aan het eind van de dag heb ik het benoemd, dat gevoel, naar haar. Verder gebeurde er niet zoveel denk ik, weet in ieder geval niet meer hoe ze reageerde.

Wel aardig in dit perspectief is dat ik vanmorgen bedacht dat ik gescheiden mannen altijd wat sneu heb gevonden. Ging gisteren ook door het hoofd, maar nu meer op gekauwd. "Vind ik mezelf dan sneu?" "Ergens wel" was het antwoord. Liet het er verder bij, maar toen ik paar minuten later beneden voor de badkamerspiegel mezelf ineens zag dacht ik heel iets anders. Een leuke kerel. Punt. Ietwat verdriet, voor nu, maar goh, léuke kerel. Niks sneu. Sterk, positief, lief. Vertrouwenwekkend. Ik keek bij die gedachten niet meer in de spiegel.

Toen het hoofd stil hield keek ik nog eens. Had ik het wel goed gezien? Maar... ja, verdomd, ik zag het nog steeds. Ook verdriet, zeker, maar ook dat andere. Ik zag mezelf.

Fuck me...

Ik zag mezélf. .........

Ik zie mijn zoon springen van een dak. Hij lijkt sommige stukken te zweven in de val naar beneden. Keurig komt hij op zij voeten neer en ik voel trots dat hij dit durft en doet. Het jochie dat motorisch toch een middenmotor was. Om het aardig te zeggen.

Hij klimt weer op het dak en springt nog een keer. Zelfde vlucht, prima landing weer. En hup, hij rent meteen weer naar boven. Hij wil nu zijn kunsten vertonen aan de kant van de dakzijde waar een terras naast ligt. Dichter bij het publiek. Ik kijk en zie dat hij twijfelt. Hij gaat langzamer door zijn knieën, terughoudend met de sprong. Angst misschien. Maar hij gaat. Alles gaat anders nu. 

Ging hij eerst nog rechtstandig naar beneden, nu kantelt zijn lichaam in de val en hij valt bovenop zijn hoofd. Einde verhaal van zo'n hoogte denk ik, "dat overleeft niemand" en in de wetenschap dat ik mijn stervende kind van de straat ga optillen ren ik naar hem toe. Maar hij beweegt. Is wel geschrokken, maar lijkt hoegenaamd ongedeerd.

Dan word ik wakker.

Mijn vrouw en ik.

Afgelopen dagen wisselt mijn gevoel bij de beslissing. Opluchting, maar niet zo groot als ik vooraf gedacht had. En verdriet. Deels door ongelooflijk horkerige actie van haar, maar de rest kon ik maar niet benoemen. Tot ik gisteren mijn zoontje ging vertellen dat het licht uit moest. Even bij hem liggen en weer dat diepe diepe verdriet in mij. Het is de angst voor wat het hem gaat doen, dit alles, dat me zo intens verdrietig maakt. Steeds weer. Alsof ik, wij hem de lucht gaan ontnemen. Hij de klap niet te boven komt. Ik wil hem dit niet aan doen. Anderzijds: doorgaan op deze voet is geen optie en er is bij beide niet genoeg geloof/vertrouwen om het nog realistisch over een andere boeg te kunnen gooien. 

Voor ik dit ging schrijven vroeg ik me de betekenis van de droom af. Dit is hem vermoedelijk.

Verdriet, onrecht aangedaan, dreinerig gevoel. "Ik wil dit niet", terwijl ik het huidige ook niet wil.

Kan het wel, wat ik wil? Of beter: wat ik me wens, kan dat nog wel, hier? Of toch te ver afgedreven? Er is liefde, nog steeds, zeker. 90-95% van de tijd niet, en dat is nog voorzichtig geschat. Maar het is er. Zou ik het liefste hebben dat het alsnog zou kunnen, het schip alsnog zou gaan varen? Ik weet het echt, echt niet. Ergens wel, maar ik geloof niet dat dat serieus kans van slagen heeft.

Die twee dingen sluiten elkaar natuurlijk niet uit. Ik zou het willen, ergens, dat het ging, maar zie geen mogelijkheid hoe. Ook bij mij zit er veel in de weg. Oude herinneringen aan rot gedrag van haar, weinig vertrouwen in haar, dat zij het oppakt, maar ook in de diepgang van mijn wil om er wat aan te doen. De rek is er ver uit, heel ver. Totaal? Wie zal het zeggen.

Heb ik er wel genoeg aan gedaan? Had ik er niet meer aan moeten doen? Had ik niet de andere kant moeten belichten, maar het neutralere midden. Weliswaar meer mijn natuurlijke positie, maar vaak ging ik verder aan de andere kant tegenhangen om de balans van haar doorslaan aan de andere kant te compenseren. Menselijk, zeker, maar daar wordt het niet beter van. Strijd op strijd, louter verliezers; zij geen gehoor meer van mij, ik geen gehoor meer van haar, beide geen voedende relatie meer.

Ik heb er zeker veel aan gedaan. En zeker op enig moment gestopt er veel aan te doen. Maar laten we wel wezen: vorig jaar zomer heb ik een groots gebaar gemaakt en dat betaalde zich nog geen week uit. Toen was het alweer over. Onwil of onvermogen, maar het lukte haar niet meer. Terug in het oude spoor. Daarna voortgemodderd tot de dag van vandaag. Ik focus op andere zaken die wel energie geven, zij.. geen idee. Paar weken terug het onderwerp nadrukkelijker naar voren geschoven, omdat het inzicht dat dit een heilloze weg is zich niet meer liet wegdrukken. Vragen gesteld, halve antwoorden gekregen. Dan weer een opmerking, dan weer stilte. Weer aangekaart, zelfde resultaat.

Ik kan me bedenken wat ik nog meer had kunnen doen, maar ik kan me niet bedenken dat dat zin had gehad. De wil ontbreekt. Al 15, 16, 17 jaar. Voorwaardelijk wel, maar die voorwaarde is "Ben zoals ik het wil". Delen ervan wil ik ook en bereikte ik of ga ik bereiken, maar vanuit mijn wens, niet vanuit haar eis. Sommige delen die ze afkeurt zijn in haar ogen zeker fout, maar hoe fout zijn ze echt? En waarom moeten we zoiets vover uitkauwen. Laat me soms iets onhandigs doen, of iets onverantwoords, dan maar foute lol. Dat is ook goed. Ik ben goed. Zelfs als ik foute dingen doe. Ik deug en wil het goed doen. En maak fouten. En leer.

Maar er is geen geduld voor en geen ruimte om er ruimte aan te geven, het met de mantel der liefde te bedekken. En ook mijn mantel der liefde voor haar is sleets geworden, gekrompen en regelmatig zoek. Zo is het. En zo kan het niet meer.

En ik kan en wil niet meer meedoen aan deze poppenkast. "We zijn een leuk gezin". We hebben twee leuke kinderen en een draak van een huwelijk. That's it.

Ven breeckende klompen...

In de loop van de dag 2 mede-tonelers gebeld en warempel: beide zitten er hetzelfde in als ik. Zelfde verbazing over het destijdse voorval, zelfde frustratie over de ontwikkeling van het stuk.

Ik werd er zowel opgelucht als verdrietig van. Wat is dit toch, dat mensen zich maar niet naar waarheid uiten? Of in ieder geval: dat maar weinigen het doen?

Anderzijds is dat niet heel relevant, ik heb slechts mezelf te dragen. En ik kies voor eerlijkheid. Soms oprecht (iets meer speling), hoofdtoets is of ik in de spiegel kan kijken.

Maar goed, het verdriet komt van vragen als: Waarom moet ik steeds dit soort dingen aankaarten en niet iemand anders? Waarom zijn mensen hier niet open over? Waarom houden we elkaar voor de gek en doen we alsof om de waarheid niet te hoeven zeggen?

Ik ben niet vrij van zonde, weet ik, dus geen recht een steen te werpen. Maar wat zou ik dat graag anders zien. Weg met de poppenkast van ontzien, ontkennen en wegstoppen.

Misschien komt het door de groeiende verbinding met mezelf, waardoor de ontbinding bij anderen me zo raakt. Maar in dit geval ook wel de ontbinding met mezelf die ik heb laten gebeuren door naar de anderen te kijken en niet naar mezelf.

Constanze heeft een goed punt. Maar op zulke momenten verlies ik totaal de luchtigheid die ik normaal kan verspreiden. Ik kan heel omgaan met voor mij onethisch gedrag. En zeker niet er luchtig mee omgaan, (nog?) een brug te ver.

De spanning tussen liefdevol en eerlijk, of oprecht zo je wilt.

Ik heb nu bij toneel, op mijn werk en eerder bij het verbindingsproject (met die kunstenares) te maken met spanningen en een niet-openheid, niet-ontvankelijkheid. Eén dominante mening die boven de andere verheven is. Zo werkt het al eeuwen in de mensheid. Wat niets zegt over of het dus goed is, alleen dat het al tijden zo gaat.

Mijn oplossing om hiermee om te gaan is dingen opengooien, bespreekbaar maken. Maar in dat project heeft me dat mijn plek gekost. Bij toneel naderen we de tussenevalutatie en daar zal ieder gevraagd worden hoe hij het nou vindt gaan. Mij dus ook. Ik weet nu dat in ieder geval één iemand niet zo vrolijk van de ontwikkelingen is geworden (zie 8 mei) en ik merk dat ik geen energie uit de repetities haal. En dat dat voor mij in belangrijke mate in de niet-ontvankelijkheid zit. De regisseuse heeft het stuk geschreven en ik voel me als een marionet die onderdeel is van een stuk.

Alleen heeft deze marionet een wil (of een wens) en dat hoort niet bij een marionet. Die wil is eigenlijk een wens: een wens om te co-creëren, bij te dragen aan het scheppende proces. Dus niet alleen doen wat een ander bedacht heeft, maar ook inbreng hebben in hoe het gaat worden.

Ik geloof niet dat ik goed pas in een bos waarin één boom al het licht vangt, niet als dat iemand anders is en niet als ik die ene boom ben. Wel in de samenwerking van mensen waarin ieder zijn sterrol kan vervullen. Helder inzicht.

Terug naar eerlijkheid. Voor toneel voelt het als een dilemma. Als ik niet eerlijk ben ver wat ik ervan vind, dan draalt het verder zoals het nu draalt en wordt het naar mijn maatstaven niet veel. Mijn eigen bijdrage is tot nu toe overigens ook onder de maat, daar ben ik heel eerlijk in. Daar kan ik wat aan doen, want dat heb ik zelf in de hand. Maar bottomline is dat ik mijn bekenden dit keer liever niet zou uitnodigen voor het stuk, ik schaam me voor hoe het er tot nu toe uitziet. En dat motiveert me niet om extra stappen te zetten.

Maar als ik heel eerlijk ben: ik kan zelf een beter voorbeeld geven. Moet ik ook gewoon doen. Oké. Dat ga ik dus sowieso doen. Kijken of dat de motivatie naar behoren opstuwt. Mijn aandeel oppakken.

Blijft de eerlijkheid over. Is het liefdevol om de harde waarheid niet te benoemen, of is het liefdevol om die wel te benoemen. Ik neig naar het laatste. Zoals je een talentloze zanger meer helpt door hem te vertellen dat hij geen hoge dromen moet hebben gezien waar hij nu staat, dan dat je hem maar stimuleert terwijl het kansloos is. Dan creëer je een verwrongen zelfbeeld en dat vind ik oneindig liefdelozer.

Maar ik twijfel.

Want als iedereen het niet uitspreekt, of wil uitspreken, is het dan wel zo liefdevol van mij om het wel -in voorzichtige termen- aan te kaarten? Het zegt vooral iets over mij dat ik naar het eindresultaat kijk, maar de rest kan er heel anders naar kijken. Misschien is het wel liefdevoller om het te laten liggen en gewoon te vertrekken.

Onderaan de streep zet ik het resultaat op één en de sfeer in de groep op twee. Nog altijd hoog, maar resultaat wel op één. Ik weet niet hoe de rest daar over denkt. Ik vermoed van een aantal dat het ze primair om de sfeer gaat.

Dat is dus de te stellen vraag. Wat wil ieder afzonderlijk en wat willen we als groep. Ik heb mijn woord gegeven voor dit stuk en zal dat nakomen. En me dus conformeren aan de wens van de groep.

En met deze kennis een volgende groep uitkiezen op het antwoord op dezelfde vraag, waarbij hun antwoord: "resultaat op één" moet zijn. Anders gaat het voor mij gewoon niet werken.

Het is wat met die gevoeligheid van me. Het blijkt een behoorlijk scherp kompas te zijn. Net weer een ontdekking met terugwerkende kracht.

Ik vond het destijds al raar toen we kennis maakten met deze regisseuse en ze out of nothing ineens een door haarzelf geschreven stuk op tafel legde en voorstelde dit maar te gaan lezen. Zelfs weet ik hoeveel kopieën bij zich.

Dat voelde ongemakkelijk voor me, maar ik zag geen respons (nonverbaal) bij de anderen en liet het er maar bij.

Maar eigenlijk voelde ik ergens wel nonverbaal wat. Ik voelde me wat overvallen door wat er gebeurde en het voelde niet gepast. Alsof wij maar even haar stuk moeten gaan opvoeren. En dat gevoel is eigenlijk gebleven. Het is misschien een kleine verschil in woorden, tussen een regisseuse die een stuk van een ander regisseert en een regisseuse die haar eigen stuk regisseert. Maar in de praktijk ligt het mijlenver uiteen, zonder enige verbinding. Ook letterlijk, geen verbinding tussen mij en het stuk.

Dat kan nog aan mij liggen. Dit alles eigenlijk. Ik weet dat ik erg slecht tegen opgelegde dingen kan als ik er niet achter sta of het kan volgen. Het werd ooit door iemand aangeduid als iets typisch des "waarom'ers". Ik ben een waarom'er. Ja. En ik denk graag mee, doe mee, geef input. En hoor wat anderen ermee willen. Dat inspireert me, omdat het verrijkt.

Nu is het continu een checken wat de ander ervan vindt, of eigenlijk: wat één ander ervan vindt. Vorige jaren was het uiteindelijk ook wel de regisseuse die besliste, maar er was verrijking verkenning en kruisbestuiving op weg naar de beslissing. Heerlijk!

En terwijl ik dit tik zie ik een parallel in mijn werk: ook daar is de check teveel naar 1 persoon gericht. En ik loop daarop leeg, kan mijn ei niet kwijt. En dan gaat het als werk voelen. Niet omdat het steeds op mijn manier moet, ik geloof dat ik opener ben dan dat. Het is meer een impliciete onmogelijkheid om ook mijn zienswijze te verkennen, en die van anderen. En dan kijken wat het beste lijkt. Misschien wel wat de nóg betere optie is, gevonden doordat de afzonderlijke visies ergens een luikje openzetten voor een hele andere, door niemand voorziene mogelijkheid.

Een wow-moment als je dat hebt.

Ja, die parallel is er, met werk. En bij beide ga ik het benoemen en dan maar zien wat het oplevert.

En zo begint een nieuwe dag. Alleen op kantoor, neit echt leuk vind ik. Maar heb een lijstje gemaakt en dat ga ik afwerken. Best lekker eigenlijk.

Net een typisch voorval hier. We delen een voordeur met een andere club en de laatste tijd verdwijnt er overal koffie bij ons. Vanochtend had ik precies voor mezelf gezet en toen ik die ging ophalen... nog maar een bodempje in de pot. Niks gevraagd en ze hebben zelf een apparaat (met dure cups) op de kamer. Het rommelt hier al een tijdje over dat soort dingen en dus dacht ik: beter ernaartoe dan er vanaf bewegen.

Dus binnengelopen met bodempje en gevraagd of zij de rest geconsumeerd hebben (twee glazen koppen met koffie stonden op de tafel, dus dat antwoord liet zich raden). Even over gehad dat we hier beter afspraken over kunnen maken, omdat het zo tot stille wrevel leidt en daar heeft niemand wat aan.

Kijk, hoe klein en onbeduidend ook, maar daar word ik wel vrolijk van: aanpakken in plaats van laten sudderen. In constructiviteit. Zij weten ook best dat dit geen eenzijdigheid kan zijn, we moeten het alleen even oplossen. Prettig.

Ja, Pret-ig, deze aanpak.

Volgens mij heb ik het hier al eens beschreven. De keer dat ik met collega's een oorlogsbegraafplaats in Duitsland bezocht. Een Duitse begraafplaats.

Dat dat de ogen opende, enerzijds voor de verschrikking van het slagveld waar de begraafplaats vlakbij lag (en daarmee de verschrikking van alle slagvelden), anderzijds voor het feit dat het duitse volk ook kinderen verloren heeft in deze oorlog en dat lang niet iedere soldaat pro-Hitler was. Of zijn ouders. Of beide. Mensen schijnen zich gemakkelijk tot hele nare dingen te laten verleiden door een meerdere. Als dan alle meerderen zeggen dat het goed is om voor Duitse overheersing te vechten...

En laten we wel wezen: hoeveel beter waren wij zelf in Indonesië? Of in de gouden eeuw? Eerlijk gezegd geloof ik dat de tijd en de wereld waarin je opgroeit het gros van de mensen het beeld op wat zou moeten ontneemt; we leren vooral "hoe het hoort" en dat is toch vaak hoe onze ouders (en hun ouders) het voorgekauwd hebben gekregen. Zeker in die tijd en zeker met ouders die rond de twintig al hun kinderen kregen. Dan zit je toch vaak gewoon nog in het denkpatroon van je ouders?

Interessanter vind ik de vraag hoe we in een land vol welvaart, in een overbedeeld Europa die overbedeeldheid kunnen herverdelen, zowel bij onszelfs als over andere werelddelen.

In plaats van karrevrachten tweede auto's en ander surplus kunnen we ook dat geld investeren in betere zorg hier voor de mensen die ons op de wereld gezet hebben, in een rechtvaardige herverdeling van de vruchten van de aarde over de wereldbevolking, in het herijken van de toekomst van de aarde en een koerswijziging om daar te komen.

Dat lijkt me zinniger dan terugverlangen naar de tijd voor de crisis, terwijl die geen haalbare kaart meer. Tenminste, niet als je je kinderen en hun kinderen (etc) een bewoonbare wereld toewenst. Het terugverlangen naar voor de crisis lijkt op een kind dat uit zijn schoenen is gegroeid en huilt dat hij wil dat zijn voeten kleiner worden (zodat de schoenen weer passen). Begrijpelijk, maar weinig realistisch.

Wat kan er wel? De blik vooruit. Naar wat we willen, wat haalbaar is en wat we belangrijk vinden. En naar wat er is. Niet een wereld van tekort die noopt tot vechten om zelf aan het langste eind te trekken, desnoods ten koste van een ander, maar een wereld van overvloed als je er goed mee omgaat. Vanuit die overvloed is vechten niet nodig, geen zinnige strategie.

Want laten we wel wezen: de kogel die je afvuurt op je tegenstander is in enige abstractie bezien dezelfde kogel die ooit op jouw kind zal worden afgevuurd, door het nageslacht van je tegenstander. Een oneindige reeks van wraak op wraak is het gevolg. Wie wil dat? "An eye for an eye makes everybody blind" zeggen de Engelsen. Niet terugslaan dus. Hetzelfde geldt voor de eerste klap. Wat is het nut in de wetenschap dat jij of je naasten hem ooit terugkrijgen?

Met wat handigheid heb ik het vervolggesprek (werk) een meer coöperatieve richting in gekregen. Het onderwerp waar ik zo op afging (gebrek aan openheid, ontvankelijkheid) ligt nog wel op tafel en onweerlegbaar gaan mijn gedachten uit naar de mogelijkheid dat een andere baan me beter past. Maar minder stress erover. Meer berusting, lijkt het. Al kan dat morgen weer anders zijn natuurlijk.

Wel begin ik het steeds meer te zien als een onderdeel van een reis, mijn reis. Elke etappe leer ik. Wat me past en wat me niet past. Misschien ben ik toch meer iemand voor grotere organisaties. Een bekende wees me er laatst op dat die wel meer voor elkaar kunnen krijgen, vaak. Weet nog niet of ik dat ook zo zie, maar het is een interessante gedachte.

Dat maatschappelijk belang mijn weg wordt is zo onderhand ook wel duidelijk. Nee, niet "wordt", het is het al. Klein nog, maar groeiende. Onmiskenbaar groeiende. As am I.

As am I.

Vorige week een drukke week gehad met veel avondwerk. Event dat goed aansprak. Mooi wel, maar ook twee keer flinke hommeles in het pension. Een keer ontplofte ik, de tweede keer de andere collega. Beide keren op horkengedrag van de derde collega, tevens directeur.

Er zijn momenten dat hij erg van zijn eigen gelijk overtuigd is en op die momenten is er nul openheid voor andere inzichten. Vaak gaat het knallen, omdat hij vervolgens alleen maar zijn eigen gelijk gaat pompen. Dan wel met gestuurde vragen zijn gelijk gaat halen. Daar kan Pret niet tegen en die andere collega ook niet.

Natuurlijk zegt de heftigheid van mijn reacties veel, al komen die doorgaans pas nadat ik paar keer heb proberen aan te kaarten dat het weer zover is. Toen vrijdag mijn collega de sjaak was (zijn levenswerk werd als "niet belangrijk voor het bedrijf" afgedaan). Collega reageerde nauwelijks, ik was geschokt en heb er wat van gezegd. "Hoe vaak hebben we het dan verkocht, de afgelopen maanden, de variant X?" Een gestuurde vraag, want 1) het is een nieuwe dienst in een nieuwe markt, 2) relatief groeien we daar flink en 3) het is een heel onderscheidende dienst (in woord tenminste) en vooral 4) variant X bestaat net een maand. Om daar dan naar te vragen is geen vragen, maar een conclusie vraaggewijs pompen om je gelijk af te dwingen.

In de normale omgang is hij vriendelijk en meegaand, maar op deze momenten lijkt hij een waas om zich heen te hebben, niet te bereiken. En net zo erg: ook niet in staat te stoppen met zijn argumenten af te vuren.

Heel irritant.

Moet zeggen dat sinds vrijdag het voor mij anders voelt. Ook omdat in de brainstorm die gaande was hij steeds commentaar had op voorstellen die ik en collega deden. Om uiteindelijk te komen met, jawel, zijn oplossing.

:os van dat het niet de juiste aanpak in een brainstorm is, vooral het niet openstaan voor mijn input wekt aversie op. Idem voor de input van anderen (maar dan kan ik er rustiger iets van zeggen). Dat het niet aanspreekt en iets anders wordt is prima, maar dat je de optie niet eens open ontvangt en verder verkent, nee. Als je mijn inbreng niet waardeert, even goede vrienden, maar dan zoek ik wel een plek waar er wel ruimte en waardering voor is.

Ik wil niet werken op een plek waar geen uitwisseling van ideeën is. En ook niet waar geen samenwerking is (die is uitermate dun hier).

Maar om nou WEER te gaan zoeken... bah. Verzet.

Bespreekbaar maken is een optie, maar al VAAK gedaan. Vraag me oprecht af wat het nut is van dat NOG een keer doen. Voel een soort verplichting naar hem om het nog één keer aan te kaarten. Maar dat is het dan wel. Maar eens bepalen wat de minimale opbrengst moet zijn. En ondertussen maar eens losjes cv's droppen.