Pret dagboek

Gisteren was lastig, vanwege dat opbloeien van haar. Dat te zien. Een gevoel van "ik heb het altijd al verteld". Ook een bewijs dat mensen alleen zichzelf kunnen veranderen. En een bewijs dat je gewoon niet altijd zelf het initiatief moet nemen. Het is aan de ander, laat het daar. Dat experiment van Q ga ik ook maar eens toepassen.

Het is precies zoals MrsQ schreef: Dat opbloeien dat de ander ineens doet raakt mij enorm. En -helaas- laat ik mij daar behoorlijk door van de wijs brengen.

De reactie van Estrella eronder kopt: in een goede relatie versterk je elkaar. Dat hebben wij nooit gedaan. En wat zij nodig had, een boom om tegenaan te leunen, dat wil ik niet zijn. Ik wil krachtige mensen om me heen, geen mensen die tegen mij aan leunen. En ook geen mensen waar ik tegenaan leun. Ik wil op mezelf staan en ik wil mensen om me heen die dat ook doen. Samen sterk. Veel gezonder.

Alles weg, da's neit fijn. Hele lap getikt. Maar goed. Reactie van Q kwam heel goed uit, omdat juist het opleven van mijn ex me ernstig ontwricht.

In het kort: paar dagen weg op vakantie met zwager, tevens goede vriend. Zaterdagavond tot gisterenavond. Groot verschil tussen heen- en terugreis. In mij. Zag er tegenop om weer thuis te komen, omdat thuis ook geen thuis meer is nu. We doen het goed samen, beter dan ooit en dat maakt het misschien juist nog wel moeilijker.

Maar dat is niet waar het me nu om gaat. Ik kwam er gisteren -weer- achter dat iets in mij nog altijd hunkert naar, schrééuwt om erkenning, door haar. De goede, lieve, mooie, zachte kanten van mij. De goede vent in mij. Dat komt niet, of mondjesmaat, en dat raakt me enorm merk ik. Het bloedt verdriet op zo'n moment. Slagaderlijk.

Voorbeeld. Vooraf maakte ze een punt van de tijd waarop ik terug zou zijn. Ze wilde namelijk tennissen (haar vaste avond) en het was er al zo vaak niet van gekomen. In mijn optiek viel dat heel erg mee en bij een zo korte vakantie vind ik een harde deadline van terugkomen niet lekker, zou ons hoop gejaag en gestress opleveren (haar broer en mij).

De eerste dag kreeg ik sms dat verzetten niet ging, maar dat ze er verder vrede mee had. We hoefden dus nergens rekening mee te houden. Andere kant was dat ik het haar wel ook gunde en best wat wilde inschikken. Uiteindelijk hebben zwager en ik toch besloten op tijd te vertrekken en ons best te doen. Na ongelooflijk veel tegenslag op het laatste stuk redden we het nét. Maar... geen vreugdesprongen bij haar. En dat deed me zeer.

Ik snap het, zeker nu, dat ze er neit echt meer op rekende en dus wel best vond zo, maar het deed zeer. Dat benoemde ik ook en toen kwam er wel wat, maar halfbakken.

Toen ze later terug was heeft ze het wel nog paar keer gezegd en toen klonk het oprecht gemeend. Fijn. Maar feit blijft dat ik die erkenning zo graag van haar zou krijgen. En dat ik ergens wel weet dat ik daar niet op hoef te rekenen voorlopig. Misschien later ooit, maar niet nu.

En dat doet zeer.

Ook al weet ik dat ik het uiteindelijk vooral bij mezelf te halen heb, die erkenning, het is wel fijn als ook anderen er wat over zeggen. Daar ben ik er dus nog niet.

Verder, de opmerkingen over het zien opleven van je ex (door MrsQ), dat herken ik en dat brengt me uit mijn evenwicht. Ik zie nu weer de vrouw waar ik ooit op viel. Eén die geniet en verantwoordelijkheid pakt. Kijtk wat ze wil en daar voor gaat zorgen. Terwijl ik de afgelopen 16-17 jaar een toenemend willoze om me heen had die de schuld altijd bij mij legde. Ik moest veranderen, dan zou zij veranderen. Toen ik daar 4 jaar geleden mee stopte, met dat spel, ging zij nog vrolijk verder. En nu nog steeds weleens hoor, maar ik zie dat ze een andere weg pakt. Ook naar de kinderen. Ze neemt haar verantwoordelijkheid.

En dan beroert ze me toch weer, toch nog steeds. Ik zie haar prachtige schoonheid dan weer. En dat verwart me. Moet ik dan toch kijken of het nog kan? Zij is daar stellig in, nee. Ik zie mogelijkheden. Altijd mijn kracht én makke geweest. En ik merk dat een nee van haar ook elke wil om wat te ondernemen dooft. Verwacht van mij geen "All you need is love"-achtige smeekbedes. Als het niet wederzijds is dan voel ik zelf ook niets.

Maar verwarrend is het wel. De positieve gevoelens als ik haar nu zie handelen. Eindelijk een volwassen vrouw.

Had ik dan niet eerder anders-gedachten spookten vanochtend door mijn hoofd. Maar het punt is dat niet ik maar zij in deze het verschil te maken had. Ik heb gesleurd wat ik kon, maar het had geen effect. Het nietsdoen van de afgelopen vier jaar ook niet echt. Tot de afgelopen maanden ik vragen ging stellen en zij ook inzag dat het zo niet verder kon. Dat het niets was. En nu. Nu kan het én vanalles worden én niets meer zijn en nooit meer iets worden.

Het zet mij in een tussenstand, niet links- en niet rechtsaf. Geloof niet dat dat voor mij een fijne stand is. Terug is geen optie, maar ik kan niet oprecht zeggen dat links of recht mijn voorkeur heeft.

Zonder haar verder betekent de kinderen nog maar een kleine 50% van de tijd zien. Verschrikkelijk lijkt me dat, ook al zie ik ook wel voordelen voor mezelf. Per saldo ben ik ook gewoon bang dat mijn jongen het niet trekt. Een angstbeeld dat erg groot is. Daar moet ik maar eens naartoe gaan, in plaats van ervoor te vluchten. Uitpluizen.

Zou ik haar missen? Wel het sparren over de kinderen. Ik wilde ook schrijven "en andere dingen", maar daar sparden we eigenlijk al tijden niet meer over. Dat kan ik dus niet missen.

Misschien is het wel meer het missen van een volwaardige relatie dat ik voel. Feit is wel dat ik haar nu de leemte meer zie vullen dan ooit tevoren. We hebben ook betere gesprekken. Meer gesprekken ook. Maar, ook geen idee of het wel voldoende is, of ik wel écht met haar verder zou willen. Feit is ook dat ik eigenlijk nooit het idee heb gehad dat ik oud met haar wilde worden. Ook ik had het misschien wel te veel over haar mindere kanten en te weinig over haar mooie kanten. Precies wat ik haar verweet. Met vanuit mij (maar misschien was dat voor haar totaal niet zichtbaar) wel het gevoel dat ik het ten positieve bedoelde en altijd naar oplossingen/groei/licht zocht. Bij haar stopte het bij commentaar. Ja. Dat zie ik toch wel zo.

Al met al lijkt het me heerlijk om het zwartwit te zien, zij is een trut en ik ben prima. Blij dat ik van haar af ben. Maar ik zou het niet willen. Want ze is geen trut. Ik ben wel prima overigens (gniffel). Maar zij ook (knars).

Eigenlijk is het een prima basis voor solide co-ouderschap, maar ik vind mijn eigen onvastheid in mijn relatie tot haar wel ingewikkeld. Ze wordt nu weer meer aantrekkelijk voor me EN de deur gaat dicht. Vreemd.

Hotel De Liefde wordt doorverteld. Ik heb het gisteren tegen mijn schoonmoeder verteld en... ze vertelde dat haar zoon het haar donderdag verteld had, dat ik zo tegen het komen en gaan van mensen in je leven aankijk. Heb het hem eens verteld, hij was de eerste die ik het vertelde nadat ik het hier "slechts" had beschreven. Hij worstelde met een net verbroken relatie en toen leek het me gepast, ook gezien de goede band. Nu vertelt hij het dus door. Mooi.

Het is ook een mooi verhaal. En ik geloof erin. Voor mij is het de volle waarheid. Misschien nog wel het mooist vind ik dat het me gebracht heeft dat ik de paradoxen van gevoelens bewust ben geworden. Als ik boos ben op iemand, houd ik eigenlijk veel van die persoon, maar er is iets anders gegaan dan ik me gewenst had. Als ik een voormalige liefde "haat", niet meer wil spreken, is het gekwetste liefde. Veel beter zou het zijn als ik die gekwetste liefde dan aanroer. Die gekwetstheid dan laat zien. Zodat de liefde er weer onder vandaan kan komen, niet meer gegijzeld wordt door de boosheid/frustratie.

Onverwachte wending: begin van de middag ben ik boos geworden op mijn zoontje. Bij een voetbaltoernooi had ik hem op een gegeven moment onder de wedstrijd toegeroepen dat hij moest opletten (hij leek wat te dromen). Daar werd-ie meteen heel boos om, in het veld. Later, na de wedstrijd liep hij met een vriendje een stukje voor me en merkte ik dat hij tegen dat vriendje zijn beklag deed. Daar werd ik boos om en ik riep hem bij me. Nu zie ik dat ik gekwetst was dat hij het tegen een ander over mij had. Ik voelde me in de steek gelaten. Hij had het direct tegen mij moeten zeggen vond ik en dat heb ik hem ook verteld. Maar erachter zit dat ik me in de steek gelaten voelde door mijn zoon. Hij kan volgens mij vrijwel alles tegen me zeggen en als hij iets vervelend vind dan doe ik er wat mee. Hij zou zich dus gehoord moeten weten bij mij en dus zijn beklag rechtstreeks aan mij doen.

Sta wel achter de correctie, maar de vorm, daar twijfel ik over. Misschien volgende keer eens luchtiger zeggen dat ik het fijner vind als hij het tegen mij zegt en dan maar kijken wat er gebeurt.

Het blijft wonderlijk. Het intense genot van een dag als vandaag is niet minder. Trok laatst een kaart waarop stond dat ik met gemak loslaat wat niet meer bij me past. Dat zou dus kunnen kloppen.

Wel verwarrend hoe ik nog altijd positief geraakt wordt door mijn aanstaande voormalige. Vanochtend op het winkelcentrum, ze zei iets en ik hoorde weer het sprankelende in haar stem. Dat blijft een fijn geluid.

Later op de dag komen ook de mindere kanten op hoor, dus ik blijf lekker nuchter, raak niet van het pad. Maar wonderlijk vind ik het wel. Dat je ook kort na een beslissing te scheiden nog altijd zoveel warmte voor de ander kunt voelen.

Misschien is het ook wel het loslaat-gemak dat hierbij helpt. Het doet ook geen zeer, ook niet om die leuke kanten te zien. Ik neem het waar, geniet en klaar.

Het gaat goed. Zonet schoonmoeder gesproken. Ze had het zwaar, veel huilen, veel verdriet. Maar ook berusting, het was voor haar geen verrassing. Het rommelde al zo lang.

Het doet me goed te zien dat de warmte er blijft. Geen vervallen in het geijkte elkaar niet meer mogen omdat er gescheiden wordt. Nee, gewoon tegen elkaar uitspreken dat je altijd in elkaars hart zult blijven en dat ook graag wilt.

Gewoon eigen koers kiezen. Blij mee.

"Het doet me denken aan een verhaal uit de Griekse mythologie: over Tantalus." zei een collega. Ik kende alleen de term Tantaluskwelling, maar niet de betekenis ervan. "Dat komt daar vandaan."

Wiki:
Tantaluskwelling

Een tantaluskwelling is een kwelling waarbij een gewenst iets heel nabij is, maar toch voor altijd onbereikbaar blijft.

De naam verwijst naar het verhaal van Tantalus. Het is een Griekse mythe waarvan verschillende versies bestaan, onder meer de volgende:

Tantalus, een zoon van Zeus en de oceanide Blouto, was ooit een favoriet van zijn vader. Hij mocht derhalve meedoen aan banketten van de goden en organiseerde die ook voor hen. Echter, op een dag wilde hij de goden testen; hij doodde zijn eigen zoon, Pelops, met de bedoeling de goden het mensenvlees voor te zetten. Echter, de goden aten er niets van, behalve Demeter; zij at een stuk van Pelops' schouder op omdat ze, in haar verdriet om haar gekaapte dochter Persephone, niet goed oplette. Na dit maal zetten de goden uit alle stukken vlees het lichaam van Pelops weer in elkaar, en Demeter verving de door haar verorberde schouder door een stuk ivoor (in een ander verhaal staat ijzer). Ze wekten Pelops weer tot leven, en veroordeelden Tantalus tot een straf in de onderwereld. Tot zijn kin staand in water zou hij eeuwig dorst hebben, want zodra hij probeerde te drinken zakte het water weg, en hoewel rijpe vruchten boven zijn hoofd hingen, waaide de wind ze weg zodra hij er door honger gekweld een greep naar zou doen.

Tantalus stamde uit een vervloekt geslacht; er zijn nog 2 mensen in de mythologie die Tantalus heten en zeer ongelukkig aan hun einde komen.

Het was precies dat, mijn huwelijk. Hopen, hopen dat het ooit beter wordt en je stinkende best doen om dat te bereiken. Maar het nooit naderbij zien komen.

Vanmorgen bleek mijn vrouw te gaan tennissen. Ze had er zin in, maar ook een gevoel van schaamte, schuldgevoel. Alsof het niet zou kunnen. Besmuikt maakte ze verontschuldigingen. Ik snapte het, maar ook volledig niet. Dit is wat ik haar al die tijd heb proberen duidelijk te maken, dat ze gewoon goed voor zichzelf moest zorgen. Genieten van het leven, doen waar ze blij van wordt. Heb haar daarin ook nooit -mits redelijk (geen weken achter elkaar hele weekenden weg)- een strobreed in de weg gelegd. En nu, sinds een maand of twee fleurt ze langzaamaan op. Ik zag het gebeuren. Nog voorzichtig soms, maar het gebeurde.

Afvallen, leuke kleren, haar eindelijk weer eens mooi. Langzaamaan weer een -iets oudere versie van- de vrouw waar ik op viel, ooit.

Bedacht me vanmorgen bij het brood smeren dat het wel tamelijk ironisch is dat ik al die jaren door die zure appel ben blijven eten, volhouden, volharden in de hoop dat het zich ooit zou uitbetalen. Omdat ik de schoonheid in haar grauwte zag. En dat dan nu, nu het zoet zich lijkt te gaan aandienen, ik het niet zal gaan smaken. Zonder verbittering stel ik het vast, geen verwijt, geen oordeel. Ik zie de zuurte ervan wel, maar ik ben er zelf bijgeweest. Bij een ander zou ik wel iets van medelijden voelen, bij mezelf soms ook wel, maar geen wroeging of zo. Ik heb er altijd zelf voor gekozen.

En daar komt de brug naar de vraag van Estrella. Wat trok me zo in haar toen ik verliefd op haar werd. Het is een mooi verhaal, dat. Ze kwam een half jaar eerder op een huisfeest en stond op verdacht veel foto's die ik die avond (als "huisfotograaf") maakte. Maar ze kwam met een vriend van het huis met wie ze net verkering had. Ze straalde, had lichtjes in heur ogen, een klaterende stem en misschien wel de mooiste lach die ik ooit hoorde. Voluit en aanstekelijk.

Dat was denk ik waarom ik op haar viel. Als nette man heb ik toen verder niets ondernomen, maar toen ze een half jaar later vrijgezel bleek zette Pret de pook in de eerste versnelling en maakte er werk van. Geduldig, maar doelgericht. Ook daar zitten weer een aantal mooie verhalen, maar niet voor nu.

Toen we eenmaal verkering hadden bleek al wel snel dat er ook veel onzekerheid, twijfel en zorg in het kind school. Erg stressgevoelig. In mijn ogen beperkte veerkracht. Dat deel heb ik in 17 jaar tot enorme omvang zien groeien.

Toch ben ik ook altijd die dame uit het begin blijven zien. Steeds minder, maar als ik die weer zag kon ik weer even voort. Naar haar heb ik het weleens vergeleken met een oud ridderharnas met een vlinder erin. Het harnas (terzijde: vergelijking staat los van haar uiterlijk: ze is van zichzelf een mooie vrouw met een prachtig gezicht) is een harde structuur, harde laag van moeten, "hoe het hoort", streng, op strijd gericht, koud, levenloos, beangstigend ook wel. Voor mij althans.

Maar daarin zat dat vlindertje. Vrolijk, dartel, dat kan dansen op de wind. Maar dan moest het wel uit dat harnas komen. En dat leek het niet te durven, kunnen of willen. In ieder geval deed het dat niet. Op de momenten dat ik er ruimte voor had spoorde ik de vlinder aan om eruit te komen. Maar ze deed het niet. Steeds niet. Op de momenten dat ik er geen ruimte voor had ben ik daar weleens boos over geworden. Boos uit wanhoop denk ik. Maar daar werd de vlinder misschien wel nog banger van.

Later ben ik meer afstand gaan nemen en heb ik de vlinder het zelf laten uitzoeken. Uit desinteresse? Soms. Uit wraak? Nee. Uit onverschilligheid? Dat toch niet echt. Er is wel een periode, ik denk de laatste, geweest van gelaten verzet. Ik kon er niets aan doen, wilde er ook niet veel meer aan doen, maar het verzet was er nog wel. Niet echt gelaten dus. Denk dat ik dat verzet vaak inhield, veel vaker dan ik me tot zonet realiseerde. Zien wat er gebeurde -of vooral wat er níet gebeurde- en denken "Zo wil je toch niet leven?, Dit wil ík in ieder geval niet." Maar toch: wegslikken en doorgaan. Omdat het niets hielp om er iets van te zeggen. Inactiviteit uit frustratie. Maar eigenlijk, eigenlijk dit niet aan kunnen zien en net zo eigenlijk-eigenlijk dit niet voor mezelf wensen, dit niet voor mijn kinderen wensen en voor haar... Ook niet, maar ZIJ is verantwoordelijk voor haar handelen. Dat wilde ik niet langer overnemen.

En zo is het vanuit mijn perspectief gegaan. Vanuit MIJN perspectief.

Vier jaar geleden ben ik gestopt te geloven in álle feedback die ik van haar kreeg. Daar selectiever in geworden. Geleidelijkaan. Afgelopen weekend bewijst dat dat nog niet klaar is, of in ieder geval nog niet vanzelf gaat, maar ik toets steeds beter bij mezelf. Onderscheid steeds beter wanneer het oordeelplakkerij is in plaats van open verkenning of feedback. Herken het ook behoorlijk snel en goed tegenwoordig. Niet alleen bij haar, ook bij anderen. Dat is toch een verrijking.

Ergens houd ik het gevoel dat ik veel vorderingen gemaakt heb, maar dat dat ook wel met een minder harde bejegening gekund had. Maar misschien was mijn eigen harnas zo hard dat ik een harnas nodig had om me eruit te bevrijden. Is niet alles wat je tegenkomt een spiegel van jezelf? In dat geval is het niet meer dan logisch dat ik nu weer de schoonheid van mijn vrouw vóór de rest zie. De vlinder vóór het harnas. Omdat mijn vlinder zich niet meer laat harnassen. Het verschil tussen ons is dat zij het harnas tijdenlang moeilijk uitkwam en ik er wel uit was, maar me gemakkelijk liet harnassen. Zij kwam er (te) moeilijk uit, ik kwam er (te) makkelijk ín. Klein verschil ergens, maar toch ook niet. "Kom mee dansen, mijn liefste want het is hier zo mooi. Toon me je schoonheid, verlaat toch je kooi." "Als ik dat doe zal dit huis mij weer vangen, dan doe ik maar niets, en doof zélf mijn verlangen. Te dansen, te dansen, te dansen ...met jou".

Het maakt niet meer uit hoe het gegaan is. Ik sta waar ik nu sta. Jeremiëren over het verleden heeft geen zin. De zuurte zie ik helder, maar zo is het domweg gegaan. Het heeft me geleerd anders verder te gaan. Ik leer de lessen uit mijn verleden en ga met groeiend vertrouwen verder.

Het brengt me dichter bij wie ik ben. Nooit was ik goed in introducties over mijn verleden, omdat ik een toekomstgericht mens ben. Dat ligt me veel beter. Wat willen we doen, waar gaan we heen? En daar bevlogen aan bijdragen. Dat ben ik.

Ik houd van mij.

Het verbaast me hoe deze dagen lopen. Vrijdag t/m zondag voelde ik me verscheurd, verward en verdrietig, steeds weer die knoop in mijn maag. Maandag en ook nu lijkt het behoorlijk rustig bij me. Weer twee nachten redelijk tot goed geslapen.

En terwijl ik het schrijf realiseer ik me dat het niet helemaal klopt. Vrijdag was er een moment dat ik bij toneel even alles vergat. Maar daarna kwam het erg hard terug. Ik vond daar de te nemen beslissing moeilijk. Of eigenlijk: het zoeken naar andere mogelijkheden en die dan steeds tóch niet vinden.

Verder het verdriet van mijn ouders, maar toch was het ook wel mooi dat ik die avond de ballen had om tegen haar te zeggen, op het moment waarop we feitelijk al de keuze gemaakt hadden, al een week, dat ik deze mogelijkheid nog wel zou willen verkennen mits we beiden gecommitteerd waren. Dat was van een ontroerende openheid.

Zaterdagochtend is bekend, zaterdagmiddag was best oké, maar het beeld van mijn jochies reactie bleef me achtervolgen en dat trok ik steeds niet. Dat beeld maakt me instant verdrietig, dat mooie jongetje dat normaliter zo open en nieuwsgierig de wereld inkijkt, zoveel wijsheid in zich heeft en dat zoveel licht uitstraalt en dan zo zichtbaar ineens al zijn zekerheden ziet verschrompelen en zelfs zegt dat-ie dan liever dood is. Maar één keer, maar toch. Dat is pijnlijk om te moeten bekijken.

Rationeel snap ik dat het vanuit paniek was en ook ik heb ergens wel de gedachte verkend dat ik misschien maar beter van deze aardkloot zou kunnen verdwijnen, dat dat beter voor de kinderen zou zijn. Zonder dat écht serieus te overwegen, het komt op in de emotie der dingen. En gaat ook wel weer.

Zo zal het voor hem hopelijk ook zijn, maar op dit soort momenten heb ook ik de dringende behoefte om achter de horizon te kunnen kijken, bevestiging dat het daarachter wel goed komt. Maar dat kan niet. En daar heb ik het mee te doen, net als iedereen. Accepteren dat het is zoals het nu is en proberen ze goed te begeleiden.

Denk nog steeds dat daarom het een goede keus was om snel te vertellen. Omdat de keuze weloverwogen was en al jaren en jaren speelde kon dat ook. Het was geen emotionele uitroep. Maar terug naar het vertelmoment. Door het nu al te bespreken zitten we zelf weliswaar ook nog in wat emotie (al was het maar afscheid nemen van de droom dat het misschien ooit wél leuk zou worden), maar dat lijkt me ook gewoon goed. Dat de kinderen zien dat het ons ook raakt, niet alleen de reactie, maar ook de scheiding zelf en dat we daar open over zijn. Zodat zij dat ook kunnen zijn. Voorleven.

Ik hoop er maar het beste van en blijf erg scherp in de gaten houden hoe het met hem gaat. Goed teken was wel dat hij 's ochtends nog alleen zijn beste vriendje wilde inlichten (wiens ouders net aan het scheiden zijn). Nou vind ik zijn manier van ermee omgaan niet echt jofel; hij heeft naar ik weet nog niemand ingelicht en zwijgt erover. Daar geloof ik niet in en dus baarde me dat wat zorgen, maar gisteravond bleek dat zoonlief al een aantal anderen het ook verteld heeft. Hij houdt het dus niet alleen bij zichzelf, gaat niet (alleen maar?) binnenvetten.

Dochter (type wervelwind) vertelde het meteen tegen een vriendinnetje ("Ja, als je moet kiezen tussen uit elkaar of boos zijn, wat kies je dan? Ik voor boos zijn!"). Het kostte me even tijd om hem te vatten, maar het is een erg verdrietige opmerking. En vrouw vertelde dat ze het daarna (na even wachten op anderen) tegen de juf vertelde. Dat het moeilijk was om toe te zien hoe je kleine hummel van 5 zo'n boodschap brengt.

Denk dat we ook haar toch wel goed in de gaten moeten houden. Zij lijkt de vrolijke spring in het veld vol grapjes en soms een uithaal naar beneden (verdriet, boos), maar is toch ook wel heel gevoelig.

Allemaal bedankt voor de steun, gisteren en ervoor ook (en natuurlijk eigenlijk al een jaar of vier).

Het punt van mijn AsEx over communicatie dat ik gisteren aanstipte bij reacties is toch wel een bijzondere vind ik. Zelf zou ik mijn mening nooit als de enige absolute waarheid verkondigen, zeker niet als ik niet met anderen gespard had. Dat doet zij dus wel. Misschien niet eens omdat ze het zo verdomd zeker weet, zo doet ze dat gewoon. Haar vader zie ik dat ook doen. En haar zus. Haar broers heb ik het minder zien doen, maar soit.

Vind het nogal wat om zo vergaande uitspraken over een ander te doen (mij in dit geval) als het eigenlijk alleen maar jouw mening is. Jij bent sociaal onhandig, of ik vind jou sociaal onhandig. Je maakt het enorm en absoluut, in beide gevallen. Terwijl het er vooral om gaat wat het haar doet. Kennelijk doen sommige van mijn handelingen haar nogal wat. Feitelijk pak ik dingen soms anders aan, meer niet. Niet goed, niet fout, anders.

Ben er van overtuigd dat als ze de achtergrond van mijn handelen zou onderzoeken, dat ze dan in ieder geval begrip zou kunnen opbrengen (zonder het ermee eens te hoeven zijn). Maar dat moet je wel willen. En ja, ik ben iemand van andere paden, minder van gebaande wegen. Dat klopt. En dat ga ik niet veranderen, want dat is de kern van wie ik ben; een vernieuwer.

In dat licht stemt haar opmerking over dat ik onrust breng ook wel tot nadenken. Ergens snap ik hem volledig. Er is veel onrust geweest de afgelopen vijf jaar in mijn werk. Privé ook, maar dat was al langer en veel tussen haar en mij. Hoewel ik daar 4 jaar geleden flinke afstand in genomen heb, bleef die onrust er wel.

Maar ik moest gisteren ineens weer denken aan wat mijn therapie-dame (5-6 jaar geleden) steeds tegen me zei als ik weer een verwijt naar AsEx had in een gesprek met haar. "Het is niet door haar, dat jij dat voelt. Zij is gewoon wie ze is en dat is helemaal goed. Zij raakt een gevoelige plek bij jou. Het is JOUW gevoelige plek". Ook als ik negatieve gevoelens bij haar neerlegde vertelde ze dat het MIJN gevoelens waren, dat zij iets bij mij triggerde. Bijvoorbeeld haar afwijzen van mijn gedrag. Dat is niet fijn, maar bottomline: als ik me goed over mezelf voel dan raakt me dat niet. Het feit dat het me raakt, maakt dat het iets is dat bij mij zit.

En dus... AsEx d'r opmerking dat ze rust wil en dat bij mij niet krijgt... maakt dit een afhankelijke opstelling van haar: "Jij moet mij rust geven (en anders houd ik niet meer van je)!". Geloof me, die rust daar snak ik ook naar, maar het is háár onrust die getriggerd word. Ik geef haar die niet, ik raak haar onrust kennelijk aan.

Eerlijk gezegd lijkt dat wel een thema in mijn leven. Steeds meer. Hier op mijn werk, elders, ik trigger door mijn openheid steeds dingen die mensen liever niet zien. Dat levert dan weleens boosheid op en daar kan ik maar moeilijk mee omgaan. Of beter: nog niet zo makkelijk mee omgaan, maar het is de boosheid van de ander. Daar ben ik nog ontwikkelende in, dat sneller goed te zien.

Tot slot: het zegt (dus) ook veel over mij dat ik het me zo aantrok, haar opmerkingen over mijn sociale onhandigheid en communicatieve onhandigheid. Daar maak ik me best zorgen over, of ze daar gelijk in had. Uiteindelijk ben ik ook wel de terugkerende factor in alle dingen, specifiek de werk-gerelateerde dingen (afgelopen 5-7 jaar) en het kunstenares-project. Daar moet ik dus nog naar kijken, wat dat is in mij. Toch onzekerheid of ik het wel klein genoeg breng, niet beschuldigend, constructief, dat soort dingen.

Echter: feit is ook dat tot nu toe op een later moment mensen altijd terugkomen en dan blijkt dat er destijds andere zaken meespeelden. Het zou dus weleens die zuiverheid kunnen zijn die me parten speelt. Of eigenlijk: die anderen parten speelt en die ze op mij projecteren.

Wat me erg helpt is dingen niet meer te laten sudderen en dat doe ik ook steeds minder. Omdat ik weet dat dat het probleem alleen maar laat groeien.

Los van alles bedacht ik me vanmorgen ineens dat het ook geen toeval zal zijn dat ik nu al een tijd het levensverhaal van een groot vrijheidsstrijder lees. En ook hij was reflectief en fair; wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.

Twee maal de vraag hoe het gaat. Niet best is het eerlijke antwoord. Door de week wisselde het wat af, wo en do waren behoorlijk fijne dagen (weliswaar moest ik het woensdag op toneel vertellen, maar dat ging eigenlijk best makkelijk. Wel wat pijn in de buik, maar vooraf leek het me ook wel goed, dan had ik dat ook alweer de eerste keer gedaan).

Maar vrijdag was heel anders, een hel. Toen naderde het beslispunt over of we het nou wel of niet die avond aan mijn ouders moesten melden en -vooral en belangrijker- de kinderen zaterdag. Lang verhaal, maar door een aantal samenlopen van omstandigheden werd het OF 3 weekenden wachten maar al wel mijn ouders inlichten (maar ik was bang dat die de schijn niet 2 weken zouden kunnen ophouden) OF meteen ouders en kinderen inlichten. Het werd uiteindelijk het laatste.

En dat was gisterenochtend. Na het ontbijt (dan hadden ze dat tenminste binnen) meteen gedaan.

Het was verschrikkelijk.

Echt verschrikkelijk. Vooraf hoop je nog op een "Ik dacht het al" als reactie of een "Jahaaa, jullie gaan zeker scheiden" voordat we iets konden zeggen. Maar nee. Toen we het zeiden viel mijn jochie achterover tegen de bankleuning en begon intense te huilen en "Nee he, dat wil ik niet!" (enz, enz). Het was hartverscheurend. Meisje van 5 keek naar broer en snapte toen in ieder geval dat het erg was, maar veel meer... betwijfel ik. We hebben allevier gehuild, ik vond het héél verdrietig.

Al met al duurde het niet eens heel lang denk ik. Rond tien uur was het rustig genoeg om koffie te gaan zetten. De rest van de dag ging redelijk goed, maar ik merkte wel dat ik me erg zorgen om mijn oudste maak. Het is nogal een denker en ik hoop (en stimuleer) om te vertellen wat in hem op komt en te vragen wat-ie wil vragen. Dat speelde voor mij ook mee in het snel willen vertellen; dat-ie dan zou zien dat wij ook nog best ons verdriet hadden en dat toonden (en dus dat hij het ook zou mogen tonen).

Maar mijn God, wat was dat erg zeg. En vrijdag met mijn ouders toch ook. Ik dacht dat zeker mijn vader wel wat zou vermoeden, maar hij zag de opbloei van vrouw als een lichtpunt. Dus dat was een schok.

Maar ook voor mij. Toen mijn vrouw vertelde wat de reden voor haar was. Dat leek heel erg op wat ik vervelend aan haar gedrag heb gevonden de afgelopen jaren en daarin las ik dus ook de wens dat ze het anders wilde en wel precies datgene wat ik ook anders wil. Ik was geschokt! Kon het niet geloven. Dan zou het toch moeten kunnen.

Had beter moeten weten. Later die avond en de volgende dag bleek dat ze vooral niet goed onder woorden had gebracht wat het was. Dat is haar makke, dat ze vaak dingen heel anders zegt dan ze bedoelt. Heel vaak veel harder, maar soms ook compleet iets anders. Ja wat ze anders wil was dat, maar de reden om te willen scheiden lag heel ergens anders. De gevolgen zijn de omgang, maar de oorzaak ligt elders.

Wel trots op mezelf dat ik toen ik dat hoorde mijn mond verder heb gehouden met ouders erbij. En nog veel trotser dat ik naderhand over mijn schaduw gestapt ben en heb aangegeven dat als dát het was, dat ik dan nog een laatste poging wilde wagen. Kans dat ze dat niet zou willen was enorm natuurlijk, ze stopt er niet zomaar mee, maar ik dacht dat áls de kans er was, dat ik het dan aan de kinderen en ook aan mijn gemoedsrust verschuldigd was om daar voor te gaan. Ook al wist ik zelf ook niet op voorhand of het dan alsnog voldoende zou zijn.

Maar het bleek onzorgvuldig geformuleerd. Er blijven dingen aan mij waar ze niet meer mee om wil gaan. En dan, hoe vervelend ook, houd het gewoon op.

Kinderen hebben gisteren tussendoor de nodige vragen gesteld, verdriet weleens laten zien. Mooi moment was toen dochter -die ERG voor moeder is zolang we haar kennen- zei dat ze bij papa mama zou missen en... dat ze bij mama papa zou missen. Dat deed me goed, los van dat dit nu verdrietig genoeg moet gebeuren.

Vandaag zijn we met de kinderen naar het strand geweest, uitwaaien. Goed voor hun, goed voor ons. Tussendoor nog proberen te achterhalen wat dan die dingen zijn, misschien kan ik er wat van leren. Het gros zijn dingen die ze bespreekbaar had kunnen maken, de rest dingen die ze niet duidelijk kan maken c.q. die ik niet kan plaatsen. Dat is eigenlijk ook wel de kern van ons probleem: dat ze dingen niet bespreekbaar maakte en dat ik haar vaak niet kon volgen. Het was gewoon veel en veel te moeizaam, ondoenlijk. Denk dat dat de conclusie moet zijn.

Het verdriet-kringeltje in mijn buik luistert echter niet zo goed naar de ratio en kringelt vervelend verder.

Verder vanavond even de deur uit zodra zoonlief op bed ligt. Even afstand, even geen gesprek, even rust. Opladen. Nodig. En daarna op tijd naar bed. Nog harder nodig.

Verder geleerd:

* regelmaat is belangrijk nu, voor kinderen en ook voor mij

* handelingen/rituelen bieden troost, afleiding. Scheren was bijv prettige afleiding, vandaag en gisteren ook

* verdriet in mij is groot en lijkt veel groter als ik thuis ben

* AsEx en ik moeten NIET meer praten over wat we van elkaar vinden, tenzij het positief is

* we hebben het al met al goed gedaan afgelopen dagen

* ik heb veel last van dit alles en weet niet hoe lang ik het volhoud hier te blijven

* de toekomst zie ik nog niet. Misschien gevolg van dat de beslissing nog vers is, maar het verhoogt de onrust nog verder.

* één stap tegelijk werkt beter. Alleen naar de voorliggende stap kijken en verder niet.

Verdrie, vrouw wil wachten. Vanavond pas tijd om het hier beter over te hebben, maar ik krijg allemaal internet-teksten over pas vertellen als er zekerheid is.

Maar die kan nog weleens heel lang gaan duren als je het mij vraagt. Ons huis zit in een duurdere klasse, dus kans dat het even duurt is reëel.

Maar ook los van dat al, ik houd er niet van om het anderen wel te vertellen en mijn kinderen niet. En ook niet om het niemand te vertellen. Dat kan wel even, maar mijn ouders, zus etc wil ik wel informeren. En dan kan ik niet meer garanderen dat het daarna lang buiten mijn kinderen blijft. Een slip of the tongue is zo gemaakt. En riskeren dat ze het via anderen horen, daar ga ik geen enkel risico op lopen. No way.

Bovendien: als het aan mij ligt ga ik dit jaar nog wel met ze op vakantie. Daar moet ik dingen voor regelen. Ik ga niet alles on hold zetten, totdat we eruit zijn. Volgens mij duurt dat te lang en ik denk ook niet dat het goed is als wij strak maanden voor liggen in onze acceptatie dan de kinderen. Als we enigszins bij elkaar in de buurt liggen met verwerken, dan zijn onze reacties ook dichter bij hun verwerkingsproces en kunnen ze meer van ons zien/leren/overnemen.

Ik geloof toch echt dat snel vertellen beter is dan maar wachten. ook al is een aantal dingen nog niet zeker. Als we daar maar helder over zijn, lijkt me. Maar misschien zie ik het wel helemaal verkeerd hoor.

Maar niet open kunnen zijn is voor mij echt niet fijn. Ik geloof dat dat zich meer wreekt dan "beschermen". Geen concrete voorvallen hoor, maar het voelt niet fijn voor me.

Dat is toch wel bijzonder. Dat ik steeds merk dat na iets wat een tegenslag heet, of iets heel moeilijks of vervelends, dat dan na een paar dagen van stevig(er) verdriet er ook weer zonnige momenten zijn.

Alsof als het goed gaat, dat dan alleen de zon schijnt in je gemoed en als het slecht gaat er meer regen bij komt. Maar in weertermen is het dan meestal eerder wisselvallig dan louter regen. Die zon zit er toch ook tussen. De ene dag meer, de andere dag minder, maar hij is er wel.

Misschien is morgen weer een wisselvalligere dag, of regenachtig, maar vandaag is het tamelijk zonnig in het gemoed. Ook meer gevoel dat het wel goedkomt.

En wat ook opvalt: het meeste verdriet komt van verwachtingen die niet haalbaar blijken. Zoals een volledig huis.

Wel beetje gek aangezien ik ruim boven modaal verdien, maar dat toont waarschijnlijk ook de scheefgroei in de huizenprijzen. As ik al nauwelijks meer woningen kan vinden, wie dan nog wel? Maar dit terzijde.

Verwachtingen die niet haalbaar blijken dus, dat zijn fuckers nu. En angstgedachten, die ook. Maar er gebeuren ook wel mooie dingen, nog steeds.

Verder kom ik er wel achter dat het weleens een gruwelijk klein ding kan zijn dat het verschil maakt tussen goede omgang en slechte omgang. We gaan nu erg prettig met elkaar om. Gek gezien de beslissing, maar het is zo. Het is wel een onoverkomelijk ding, aangezien het niet bij mij ligt en zij er niets aan zal gaan doen. Maar als dit ding weg zou vallen zou het zomaar WEL kunnen werken, dit huwelijk. Ik ken de feiten, het zal niet verdwijnen, maar het is wel bijzonder te ervaren dat ik -als ik heel eerlijk ben- niet met volle overtuiging kan zeggen dat het onmogelijk kan werken tussen ons. Of nog eerlijker: dat ik denk dat het met een kleine verschuiving best weleens behoorlijk goed zou kunnen werken tussen ons.

Maar goed, het doet er niet meer toe en de grootte is vanuit mijn perspectief klein. Vanuit dat van mijn vrouw is het te groot en daarmee houdt het gewoon op. Ook voor mij, vanuit mij.

Aardig, wat poldermodel zei. Het is over de gehele linie dezer dagen (nog geen week na de beslissing, he, dus ook nog erg vers) inderdaad minder "up" dan anders. Maar toch voel ik verzet tegen dat het minder prettig zal zijn. Gek, want het is waar, maar... alsof ik er niet aan wil. Verzet op acceptatie misschien? Toch? Tot nu toe heb ik het toegelaten, alleen gisteren wilde ik het niet zo.

Deels ook met de kinderen te maken. Wat is wijsheid? Feit is dat we tot het huis verkocht is weinig zekerheid hebben. Volgens de boekjes moet je dat juist zoveel mogelijk geven en wachten met vertellen tot we veel zekerheid kunnen geven.

Maar ja, de boekjes zijn leuk en aardig, maar onderaan de streep is het leven niet zeker. Dat willen we allemaal wel graag en we doen er ook vanalles voor om dat te creëren, maar feit is dat het dat niet is. En wat is dan een betere opvoeding? Eentje gericht op louter zekerheden krijgen of eentje gericht op omgaan met onzekerheden in het leven? Ik zou zeggen: eentje die leert omgaan met onzekerheden EN die aanreikt hoe je enige beheersing van onzekerheden krijgt. Met het besef dat 100% zekerheid niet bestaat.

Dus wat is wijsheid: weken wachten tot je zekerheid hebt op een aantal punten, of vertellen wat je nu weet en wat je niet weet en ze leren ermee om te gaan. Al was het maar omdat ze dan real-life zien hoe wij ermee omgaan? De worstelingen en de vorderingen.

Denk dat daar Petje een goed punt had: als je maar vertrouwt dat het goedkomt.

Waar gaat het om: 100% zekerheid of 100% vertrouwen. Als ik één van de twee moest kiezen dan liever vertrouwen. Omdat je daar meer mee kan dan met zekerheid. En meer beleeft. Maar het is ook een vorm van onzekerheidsbestrijding natuurlijk, I know...

Wat voor mij werkt is als ik een doel heb en vordering zie. En accepteer dat ik nu nog niet alles in de hand heb. Oeps. Da's een freudiaanse "nog niet" alles in de hand hebben. Ik heb niet alles in de hand, maar maak wel keuzes en vorderingen.

Maar blijft: vertrouwen, als we ze dat kunnen voorleven, zou dan zekerheid minder relevant zijn. Of beter: vertrouwen en groeiende zekerheid over de keuzes die we maken, zou dan "veel zekerheid geven" niet minder belangrijk worden? Want zo te zien zijn papa en mama wel rustig onder wat er gebeurt?

In ieder geval hoeven we dan niets meer te verhullen en ik geloof eigenlijk wel dat die vrijheid voor mij heel belangrijk is. Vrijheid om open te zijn.

Ik ga het maar eens gewoon omdraaien. Niet denken: dit luistert ZO nauw, ik MOET het goed doen met ze. Andersom. Het is ook een kans om meer band met ze op te bouwen en ze te helpen. Nu is het moment dat ze me echt nodig hebben en in de afgelopen jaren heb ik veel bagage opgedaan om dat in te vullen. Ik geloof dat ik er eigenlijk best wel klaar voor ben; ik kan ze helpen. Afstemmen op ze, volle aandacht geven als ze dat nodig hebben. En daar ben ik allemachtig goed in.

Het gedoe met de kinderen is waar ik het meest tegenop zie. De mededeling, hoe doe je het goed, wat moeten we zeker niet doen. Hoe erg gaat het ze raken.

Dat is de ene kant.

De andere kant is die welke Petje belicht: we redden het wel. Ik ga ze steunen waar ik kan. Dat is vermoedelijk op veel terreinen en ik merk dat ik naast verdriet dat soms dieper is dan ik had verwacht, ook in staat ben ze te helpen. Bijvoorbeeld op de momenten dat het voor hun moeder even niet lukt rust te bewaren. Dan vang ik het op. Een situatie die in menig goed huwelijk thuishoort en ergens vind ik het wel humor dat we die situatie nu bereiken nadat we besloten hebben dat ons huwelijk geen toekomst heeft.

Verder gaat het op en af. Nog veel af, maar ook steeds meer op. Veel af komt als ik aan mijn zoon denk, dan zie ik voor me hoe hij zijn voetbalteam informeert en dat dot me verdriet. De mindere kant van creatief zijn is dat ik dingen nogal levendig kan verbeelden in mijn hoofd. Tranen bij het ventje, etc. Ook herinneringen aan het eindigen van mijn grote liefde (20 jaar geleden), hoe toen elke lust om wedstrijden te spelen (welke sport dan ook) verdween; een gewenste uitlaatklep verdween zomaar ineens. Dat zou mijn zoon ook kunnen gebeuren, dat-ie effe niet zo'n zin heeft om flink te voetballen.

Al met al moet ik er op zulke momenten maar vanuit gaan dat de werkelijkheid in de praktijk vaak meevalt. En dat ik de realiteit meestal makkelijker te handelen vind dan de spookbeelden die ik me er vooraf van maak. Zelfs als mijn worst nightmare uitkomt. Is tijdens sollicitatie naar deze baan bijvoorbeeld al meermalen gebleken. I managed anyhow. Ja, dat is een goeie, die houd ik erbij voor mezelf.

Wel slecht geslapen vannacht. Rond twee uur wakker en toen gedachten over de verdeling van de ouder-tijd en daar zag ik meer hobbels dan ik verwacht had. Geen sinecure. Een begin van een oplossing zag ik na verloop van tijd, maar daarna woelend wakker gebleven, misschien met af en toe een momentje slaap. Dat merk ik vandaag.

Vanochtend gesprek bij de bank. Was al gepland om te kijken in welke categorie we een nieuw huis zouden kunnen zoeken (wat is haalbaar). Werd nu een iets ander gesprek, maar wel goed.

Mijn vrouw zei op enig moment dat ze vond dat ik er heel redelijk in zat en dat dat fijn was. Het verbaasde me, omdat ik mezelf zo zie. En dus het volledig logisch vond dat ik er zo in zou zitten. Maar zij heeft of had kennelijk daar minder vertrouwen in.

Ik was verrast en toch ook niet. Omdat het de essentie van ons huwelijk en de misverstanden daarin toont. Je kunt me zien als een vervelende vent met ook goede kanten, of als een goede vent met vervelende trekjes. Het laat zich raden wie wat dacht.

Ik vind het fijn, erg fijn dat de nuance nu meer gezien is. En het toont me ook dat ik kennelijk zelf nog steeds graag wil(de?) dat zij me zou gaan zien zoals ik werkelijk ben. Erkenning dus, van het goede joch dat ik ben met ook naardere dingen. Dat was óók een thema dit weekend, onderdeel van het verdriet. Dat die erkenning dus niet zou komen. Ratio wist het, maar emotie hoorde het niet, voelde het niet. Ik probeerde mezelf het te geven, die erkenning, maar het gevoel bleef.

Aan het eind van de dag heb ik het benoemd, dat gevoel, naar haar. Verder gebeurde er niet zoveel denk ik, weet in ieder geval niet meer hoe ze reageerde.

Wel aardig in dit perspectief is dat ik vanmorgen bedacht dat ik gescheiden mannen altijd wat sneu heb gevonden. Ging gisteren ook door het hoofd, maar nu meer op gekauwd. "Vind ik mezelf dan sneu?" "Ergens wel" was het antwoord. Liet het er verder bij, maar toen ik paar minuten later beneden voor de badkamerspiegel mezelf ineens zag dacht ik heel iets anders. Een leuke kerel. Punt. Ietwat verdriet, voor nu, maar goh, léuke kerel. Niks sneu. Sterk, positief, lief. Vertrouwenwekkend. Ik keek bij die gedachten niet meer in de spiegel.

Toen het hoofd stil hield keek ik nog eens. Had ik het wel goed gezien? Maar... ja, verdomd, ik zag het nog steeds. Ook verdriet, zeker, maar ook dat andere. Ik zag mezelf.

Fuck me...

Ik zag mezélf. .........

Ik zie mijn zoon springen van een dak. Hij lijkt sommige stukken te zweven in de val naar beneden. Keurig komt hij op zij voeten neer en ik voel trots dat hij dit durft en doet. Het jochie dat motorisch toch een middenmotor was. Om het aardig te zeggen.

Hij klimt weer op het dak en springt nog een keer. Zelfde vlucht, prima landing weer. En hup, hij rent meteen weer naar boven. Hij wil nu zijn kunsten vertonen aan de kant van de dakzijde waar een terras naast ligt. Dichter bij het publiek. Ik kijk en zie dat hij twijfelt. Hij gaat langzamer door zijn knieën, terughoudend met de sprong. Angst misschien. Maar hij gaat. Alles gaat anders nu. 

Ging hij eerst nog rechtstandig naar beneden, nu kantelt zijn lichaam in de val en hij valt bovenop zijn hoofd. Einde verhaal van zo'n hoogte denk ik, "dat overleeft niemand" en in de wetenschap dat ik mijn stervende kind van de straat ga optillen ren ik naar hem toe. Maar hij beweegt. Is wel geschrokken, maar lijkt hoegenaamd ongedeerd.

Dan word ik wakker.

Mijn vrouw en ik.

Afgelopen dagen wisselt mijn gevoel bij de beslissing. Opluchting, maar niet zo groot als ik vooraf gedacht had. En verdriet. Deels door ongelooflijk horkerige actie van haar, maar de rest kon ik maar niet benoemen. Tot ik gisteren mijn zoontje ging vertellen dat het licht uit moest. Even bij hem liggen en weer dat diepe diepe verdriet in mij. Het is de angst voor wat het hem gaat doen, dit alles, dat me zo intens verdrietig maakt. Steeds weer. Alsof ik, wij hem de lucht gaan ontnemen. Hij de klap niet te boven komt. Ik wil hem dit niet aan doen. Anderzijds: doorgaan op deze voet is geen optie en er is bij beide niet genoeg geloof/vertrouwen om het nog realistisch over een andere boeg te kunnen gooien. 

Voor ik dit ging schrijven vroeg ik me de betekenis van de droom af. Dit is hem vermoedelijk.

Verdriet, onrecht aangedaan, dreinerig gevoel. "Ik wil dit niet", terwijl ik het huidige ook niet wil.

Kan het wel, wat ik wil? Of beter: wat ik me wens, kan dat nog wel, hier? Of toch te ver afgedreven? Er is liefde, nog steeds, zeker. 90-95% van de tijd niet, en dat is nog voorzichtig geschat. Maar het is er. Zou ik het liefste hebben dat het alsnog zou kunnen, het schip alsnog zou gaan varen? Ik weet het echt, echt niet. Ergens wel, maar ik geloof niet dat dat serieus kans van slagen heeft.

Die twee dingen sluiten elkaar natuurlijk niet uit. Ik zou het willen, ergens, dat het ging, maar zie geen mogelijkheid hoe. Ook bij mij zit er veel in de weg. Oude herinneringen aan rot gedrag van haar, weinig vertrouwen in haar, dat zij het oppakt, maar ook in de diepgang van mijn wil om er wat aan te doen. De rek is er ver uit, heel ver. Totaal? Wie zal het zeggen.

Heb ik er wel genoeg aan gedaan? Had ik er niet meer aan moeten doen? Had ik niet de andere kant moeten belichten, maar het neutralere midden. Weliswaar meer mijn natuurlijke positie, maar vaak ging ik verder aan de andere kant tegenhangen om de balans van haar doorslaan aan de andere kant te compenseren. Menselijk, zeker, maar daar wordt het niet beter van. Strijd op strijd, louter verliezers; zij geen gehoor meer van mij, ik geen gehoor meer van haar, beide geen voedende relatie meer.

Ik heb er zeker veel aan gedaan. En zeker op enig moment gestopt er veel aan te doen. Maar laten we wel wezen: vorig jaar zomer heb ik een groots gebaar gemaakt en dat betaalde zich nog geen week uit. Toen was het alweer over. Onwil of onvermogen, maar het lukte haar niet meer. Terug in het oude spoor. Daarna voortgemodderd tot de dag van vandaag. Ik focus op andere zaken die wel energie geven, zij.. geen idee. Paar weken terug het onderwerp nadrukkelijker naar voren geschoven, omdat het inzicht dat dit een heilloze weg is zich niet meer liet wegdrukken. Vragen gesteld, halve antwoorden gekregen. Dan weer een opmerking, dan weer stilte. Weer aangekaart, zelfde resultaat.

Ik kan me bedenken wat ik nog meer had kunnen doen, maar ik kan me niet bedenken dat dat zin had gehad. De wil ontbreekt. Al 15, 16, 17 jaar. Voorwaardelijk wel, maar die voorwaarde is "Ben zoals ik het wil". Delen ervan wil ik ook en bereikte ik of ga ik bereiken, maar vanuit mijn wens, niet vanuit haar eis. Sommige delen die ze afkeurt zijn in haar ogen zeker fout, maar hoe fout zijn ze echt? En waarom moeten we zoiets vover uitkauwen. Laat me soms iets onhandigs doen, of iets onverantwoords, dan maar foute lol. Dat is ook goed. Ik ben goed. Zelfs als ik foute dingen doe. Ik deug en wil het goed doen. En maak fouten. En leer.

Maar er is geen geduld voor en geen ruimte om er ruimte aan te geven, het met de mantel der liefde te bedekken. En ook mijn mantel der liefde voor haar is sleets geworden, gekrompen en regelmatig zoek. Zo is het. En zo kan het niet meer.

En ik kan en wil niet meer meedoen aan deze poppenkast. "We zijn een leuk gezin". We hebben twee leuke kinderen en een draak van een huwelijk. That's it.

Ven breeckende klompen...

In de loop van de dag 2 mede-tonelers gebeld en warempel: beide zitten er hetzelfde in als ik. Zelfde verbazing over het destijdse voorval, zelfde frustratie over de ontwikkeling van het stuk.

Ik werd er zowel opgelucht als verdrietig van. Wat is dit toch, dat mensen zich maar niet naar waarheid uiten? Of in ieder geval: dat maar weinigen het doen?

Anderzijds is dat niet heel relevant, ik heb slechts mezelf te dragen. En ik kies voor eerlijkheid. Soms oprecht (iets meer speling), hoofdtoets is of ik in de spiegel kan kijken.

Maar goed, het verdriet komt van vragen als: Waarom moet ik steeds dit soort dingen aankaarten en niet iemand anders? Waarom zijn mensen hier niet open over? Waarom houden we elkaar voor de gek en doen we alsof om de waarheid niet te hoeven zeggen?

Ik ben niet vrij van zonde, weet ik, dus geen recht een steen te werpen. Maar wat zou ik dat graag anders zien. Weg met de poppenkast van ontzien, ontkennen en wegstoppen.

Misschien komt het door de groeiende verbinding met mezelf, waardoor de ontbinding bij anderen me zo raakt. Maar in dit geval ook wel de ontbinding met mezelf die ik heb laten gebeuren door naar de anderen te kijken en niet naar mezelf.

Constanze heeft een goed punt. Maar op zulke momenten verlies ik totaal de luchtigheid die ik normaal kan verspreiden. Ik kan heel omgaan met voor mij onethisch gedrag. En zeker niet er luchtig mee omgaan, (nog?) een brug te ver.

De spanning tussen liefdevol en eerlijk, of oprecht zo je wilt.

Ik heb nu bij toneel, op mijn werk en eerder bij het verbindingsproject (met die kunstenares) te maken met spanningen en een niet-openheid, niet-ontvankelijkheid. Eén dominante mening die boven de andere verheven is. Zo werkt het al eeuwen in de mensheid. Wat niets zegt over of het dus goed is, alleen dat het al tijden zo gaat.

Mijn oplossing om hiermee om te gaan is dingen opengooien, bespreekbaar maken. Maar in dat project heeft me dat mijn plek gekost. Bij toneel naderen we de tussenevalutatie en daar zal ieder gevraagd worden hoe hij het nou vindt gaan. Mij dus ook. Ik weet nu dat in ieder geval één iemand niet zo vrolijk van de ontwikkelingen is geworden (zie 8 mei) en ik merk dat ik geen energie uit de repetities haal. En dat dat voor mij in belangrijke mate in de niet-ontvankelijkheid zit. De regisseuse heeft het stuk geschreven en ik voel me als een marionet die onderdeel is van een stuk.

Alleen heeft deze marionet een wil (of een wens) en dat hoort niet bij een marionet. Die wil is eigenlijk een wens: een wens om te co-creëren, bij te dragen aan het scheppende proces. Dus niet alleen doen wat een ander bedacht heeft, maar ook inbreng hebben in hoe het gaat worden.

Ik geloof niet dat ik goed pas in een bos waarin één boom al het licht vangt, niet als dat iemand anders is en niet als ik die ene boom ben. Wel in de samenwerking van mensen waarin ieder zijn sterrol kan vervullen. Helder inzicht.

Terug naar eerlijkheid. Voor toneel voelt het als een dilemma. Als ik niet eerlijk ben ver wat ik ervan vind, dan draalt het verder zoals het nu draalt en wordt het naar mijn maatstaven niet veel. Mijn eigen bijdrage is tot nu toe overigens ook onder de maat, daar ben ik heel eerlijk in. Daar kan ik wat aan doen, want dat heb ik zelf in de hand. Maar bottomline is dat ik mijn bekenden dit keer liever niet zou uitnodigen voor het stuk, ik schaam me voor hoe het er tot nu toe uitziet. En dat motiveert me niet om extra stappen te zetten.

Maar als ik heel eerlijk ben: ik kan zelf een beter voorbeeld geven. Moet ik ook gewoon doen. Oké. Dat ga ik dus sowieso doen. Kijken of dat de motivatie naar behoren opstuwt. Mijn aandeel oppakken.

Blijft de eerlijkheid over. Is het liefdevol om de harde waarheid niet te benoemen, of is het liefdevol om die wel te benoemen. Ik neig naar het laatste. Zoals je een talentloze zanger meer helpt door hem te vertellen dat hij geen hoge dromen moet hebben gezien waar hij nu staat, dan dat je hem maar stimuleert terwijl het kansloos is. Dan creëer je een verwrongen zelfbeeld en dat vind ik oneindig liefdelozer.

Maar ik twijfel.

Want als iedereen het niet uitspreekt, of wil uitspreken, is het dan wel zo liefdevol van mij om het wel -in voorzichtige termen- aan te kaarten? Het zegt vooral iets over mij dat ik naar het eindresultaat kijk, maar de rest kan er heel anders naar kijken. Misschien is het wel liefdevoller om het te laten liggen en gewoon te vertrekken.

Onderaan de streep zet ik het resultaat op één en de sfeer in de groep op twee. Nog altijd hoog, maar resultaat wel op één. Ik weet niet hoe de rest daar over denkt. Ik vermoed van een aantal dat het ze primair om de sfeer gaat.

Dat is dus de te stellen vraag. Wat wil ieder afzonderlijk en wat willen we als groep. Ik heb mijn woord gegeven voor dit stuk en zal dat nakomen. En me dus conformeren aan de wens van de groep.

En met deze kennis een volgende groep uitkiezen op het antwoord op dezelfde vraag, waarbij hun antwoord: "resultaat op één" moet zijn. Anders gaat het voor mij gewoon niet werken.

Het is wat met die gevoeligheid van me. Het blijkt een behoorlijk scherp kompas te zijn. Net weer een ontdekking met terugwerkende kracht.

Ik vond het destijds al raar toen we kennis maakten met deze regisseuse en ze out of nothing ineens een door haarzelf geschreven stuk op tafel legde en voorstelde dit maar te gaan lezen. Zelfs weet ik hoeveel kopieën bij zich.

Dat voelde ongemakkelijk voor me, maar ik zag geen respons (nonverbaal) bij de anderen en liet het er maar bij.

Maar eigenlijk voelde ik ergens wel nonverbaal wat. Ik voelde me wat overvallen door wat er gebeurde en het voelde niet gepast. Alsof wij maar even haar stuk moeten gaan opvoeren. En dat gevoel is eigenlijk gebleven. Het is misschien een kleine verschil in woorden, tussen een regisseuse die een stuk van een ander regisseert en een regisseuse die haar eigen stuk regisseert. Maar in de praktijk ligt het mijlenver uiteen, zonder enige verbinding. Ook letterlijk, geen verbinding tussen mij en het stuk.

Dat kan nog aan mij liggen. Dit alles eigenlijk. Ik weet dat ik erg slecht tegen opgelegde dingen kan als ik er niet achter sta of het kan volgen. Het werd ooit door iemand aangeduid als iets typisch des "waarom'ers". Ik ben een waarom'er. Ja. En ik denk graag mee, doe mee, geef input. En hoor wat anderen ermee willen. Dat inspireert me, omdat het verrijkt.

Nu is het continu een checken wat de ander ervan vindt, of eigenlijk: wat één ander ervan vindt. Vorige jaren was het uiteindelijk ook wel de regisseuse die besliste, maar er was verrijking verkenning en kruisbestuiving op weg naar de beslissing. Heerlijk!

En terwijl ik dit tik zie ik een parallel in mijn werk: ook daar is de check teveel naar 1 persoon gericht. En ik loop daarop leeg, kan mijn ei niet kwijt. En dan gaat het als werk voelen. Niet omdat het steeds op mijn manier moet, ik geloof dat ik opener ben dan dat. Het is meer een impliciete onmogelijkheid om ook mijn zienswijze te verkennen, en die van anderen. En dan kijken wat het beste lijkt. Misschien wel wat de nóg betere optie is, gevonden doordat de afzonderlijke visies ergens een luikje openzetten voor een hele andere, door niemand voorziene mogelijkheid.

Een wow-moment als je dat hebt.

Ja, die parallel is er, met werk. En bij beide ga ik het benoemen en dan maar zien wat het oplevert.

En zo begint een nieuwe dag. Alleen op kantoor, neit echt leuk vind ik. Maar heb een lijstje gemaakt en dat ga ik afwerken. Best lekker eigenlijk.

Net een typisch voorval hier. We delen een voordeur met een andere club en de laatste tijd verdwijnt er overal koffie bij ons. Vanochtend had ik precies voor mezelf gezet en toen ik die ging ophalen... nog maar een bodempje in de pot. Niks gevraagd en ze hebben zelf een apparaat (met dure cups) op de kamer. Het rommelt hier al een tijdje over dat soort dingen en dus dacht ik: beter ernaartoe dan er vanaf bewegen.

Dus binnengelopen met bodempje en gevraagd of zij de rest geconsumeerd hebben (twee glazen koppen met koffie stonden op de tafel, dus dat antwoord liet zich raden). Even over gehad dat we hier beter afspraken over kunnen maken, omdat het zo tot stille wrevel leidt en daar heeft niemand wat aan.

Kijk, hoe klein en onbeduidend ook, maar daar word ik wel vrolijk van: aanpakken in plaats van laten sudderen. In constructiviteit. Zij weten ook best dat dit geen eenzijdigheid kan zijn, we moeten het alleen even oplossen. Prettig.

Ja, Pret-ig, deze aanpak.

Volgens mij heb ik het hier al eens beschreven. De keer dat ik met collega's een oorlogsbegraafplaats in Duitsland bezocht. Een Duitse begraafplaats.

Dat dat de ogen opende, enerzijds voor de verschrikking van het slagveld waar de begraafplaats vlakbij lag (en daarmee de verschrikking van alle slagvelden), anderzijds voor het feit dat het duitse volk ook kinderen verloren heeft in deze oorlog en dat lang niet iedere soldaat pro-Hitler was. Of zijn ouders. Of beide. Mensen schijnen zich gemakkelijk tot hele nare dingen te laten verleiden door een meerdere. Als dan alle meerderen zeggen dat het goed is om voor Duitse overheersing te vechten...

En laten we wel wezen: hoeveel beter waren wij zelf in Indonesië? Of in de gouden eeuw? Eerlijk gezegd geloof ik dat de tijd en de wereld waarin je opgroeit het gros van de mensen het beeld op wat zou moeten ontneemt; we leren vooral "hoe het hoort" en dat is toch vaak hoe onze ouders (en hun ouders) het voorgekauwd hebben gekregen. Zeker in die tijd en zeker met ouders die rond de twintig al hun kinderen kregen. Dan zit je toch vaak gewoon nog in het denkpatroon van je ouders?

Interessanter vind ik de vraag hoe we in een land vol welvaart, in een overbedeeld Europa die overbedeeldheid kunnen herverdelen, zowel bij onszelfs als over andere werelddelen.

In plaats van karrevrachten tweede auto's en ander surplus kunnen we ook dat geld investeren in betere zorg hier voor de mensen die ons op de wereld gezet hebben, in een rechtvaardige herverdeling van de vruchten van de aarde over de wereldbevolking, in het herijken van de toekomst van de aarde en een koerswijziging om daar te komen.

Dat lijkt me zinniger dan terugverlangen naar de tijd voor de crisis, terwijl die geen haalbare kaart meer. Tenminste, niet als je je kinderen en hun kinderen (etc) een bewoonbare wereld toewenst. Het terugverlangen naar voor de crisis lijkt op een kind dat uit zijn schoenen is gegroeid en huilt dat hij wil dat zijn voeten kleiner worden (zodat de schoenen weer passen). Begrijpelijk, maar weinig realistisch.

Wat kan er wel? De blik vooruit. Naar wat we willen, wat haalbaar is en wat we belangrijk vinden. En naar wat er is. Niet een wereld van tekort die noopt tot vechten om zelf aan het langste eind te trekken, desnoods ten koste van een ander, maar een wereld van overvloed als je er goed mee omgaat. Vanuit die overvloed is vechten niet nodig, geen zinnige strategie.

Want laten we wel wezen: de kogel die je afvuurt op je tegenstander is in enige abstractie bezien dezelfde kogel die ooit op jouw kind zal worden afgevuurd, door het nageslacht van je tegenstander. Een oneindige reeks van wraak op wraak is het gevolg. Wie wil dat? "An eye for an eye makes everybody blind" zeggen de Engelsen. Niet terugslaan dus. Hetzelfde geldt voor de eerste klap. Wat is het nut in de wetenschap dat jij of je naasten hem ooit terugkrijgen?

Met wat handigheid heb ik het vervolggesprek (werk) een meer coöperatieve richting in gekregen. Het onderwerp waar ik zo op afging (gebrek aan openheid, ontvankelijkheid) ligt nog wel op tafel en onweerlegbaar gaan mijn gedachten uit naar de mogelijkheid dat een andere baan me beter past. Maar minder stress erover. Meer berusting, lijkt het. Al kan dat morgen weer anders zijn natuurlijk.

Wel begin ik het steeds meer te zien als een onderdeel van een reis, mijn reis. Elke etappe leer ik. Wat me past en wat me niet past. Misschien ben ik toch meer iemand voor grotere organisaties. Een bekende wees me er laatst op dat die wel meer voor elkaar kunnen krijgen, vaak. Weet nog niet of ik dat ook zo zie, maar het is een interessante gedachte.

Dat maatschappelijk belang mijn weg wordt is zo onderhand ook wel duidelijk. Nee, niet "wordt", het is het al. Klein nog, maar groeiende. Onmiskenbaar groeiende. As am I.

As am I.

Vorige week een drukke week gehad met veel avondwerk. Event dat goed aansprak. Mooi wel, maar ook twee keer flinke hommeles in het pension. Een keer ontplofte ik, de tweede keer de andere collega. Beide keren op horkengedrag van de derde collega, tevens directeur.

Er zijn momenten dat hij erg van zijn eigen gelijk overtuigd is en op die momenten is er nul openheid voor andere inzichten. Vaak gaat het knallen, omdat hij vervolgens alleen maar zijn eigen gelijk gaat pompen. Dan wel met gestuurde vragen zijn gelijk gaat halen. Daar kan Pret niet tegen en die andere collega ook niet.

Natuurlijk zegt de heftigheid van mijn reacties veel, al komen die doorgaans pas nadat ik paar keer heb proberen aan te kaarten dat het weer zover is. Toen vrijdag mijn collega de sjaak was (zijn levenswerk werd als "niet belangrijk voor het bedrijf" afgedaan). Collega reageerde nauwelijks, ik was geschokt en heb er wat van gezegd. "Hoe vaak hebben we het dan verkocht, de afgelopen maanden, de variant X?" Een gestuurde vraag, want 1) het is een nieuwe dienst in een nieuwe markt, 2) relatief groeien we daar flink en 3) het is een heel onderscheidende dienst (in woord tenminste) en vooral 4) variant X bestaat net een maand. Om daar dan naar te vragen is geen vragen, maar een conclusie vraaggewijs pompen om je gelijk af te dwingen.

In de normale omgang is hij vriendelijk en meegaand, maar op deze momenten lijkt hij een waas om zich heen te hebben, niet te bereiken. En net zo erg: ook niet in staat te stoppen met zijn argumenten af te vuren.

Heel irritant.

Moet zeggen dat sinds vrijdag het voor mij anders voelt. Ook omdat in de brainstorm die gaande was hij steeds commentaar had op voorstellen die ik en collega deden. Om uiteindelijk te komen met, jawel, zijn oplossing.

:os van dat het niet de juiste aanpak in een brainstorm is, vooral het niet openstaan voor mijn input wekt aversie op. Idem voor de input van anderen (maar dan kan ik er rustiger iets van zeggen). Dat het niet aanspreekt en iets anders wordt is prima, maar dat je de optie niet eens open ontvangt en verder verkent, nee. Als je mijn inbreng niet waardeert, even goede vrienden, maar dan zoek ik wel een plek waar er wel ruimte en waardering voor is.

Ik wil niet werken op een plek waar geen uitwisseling van ideeën is. En ook niet waar geen samenwerking is (die is uitermate dun hier).

Maar om nou WEER te gaan zoeken... bah. Verzet.

Bespreekbaar maken is een optie, maar al VAAK gedaan. Vraag me oprecht af wat het nut is van dat NOG een keer doen. Voel een soort verplichting naar hem om het nog één keer aan te kaarten. Maar dat is het dan wel. Maar eens bepalen wat de minimale opbrengst moet zijn. En ondertussen maar eens losjes cv's droppen.